Sashe 4
Rayuwar Rayhana Part 2 Complete Hausa Novel · about 7 min read
Abin da ke faruwa wajen karbar sako a kunnen bil Adama shine, da farko sauti kan biyo ne wajen kunne sai ya bigi gangar kunne wanda hakan kan jawo gangar kunnen ta girgiza, inda wannan kadawar ta gangar kunne za ta isar da sakon ga kananan kasusuwan guda uku dake a tsakiyar kunne, inda su kuma za su mika wannan sauti ga can cikin kunne, wanda shine zai mai da wannan kadawar ta gangar kunne zuwa sauti, ya kuma tura shi zuwa kwakwalwa, ta haka sai mutum ya ji sauti ko magana.
Yarinyarku na fama da cutar amosanin kunne wato (Otosclerosis). Shi wannan amosani ya kan kama wasu kananan kasusuwan dake a tsakiyar kunne, kuma dama sune suke taimakawa Dan Adam wajen ji tar-tar.
Ita wannan cuta kan rage motsuwar wadannan kananan kasusuwan, wanda da sannu sai ya jawo mummunan lahani a kunnen mai wannan cuta.
Amma a wani sa’in wannan cuta kan tsananta, inda ta kan kai har ga ta lahanta kwayoyin halittar kunne da masu kai sako wanda ke hade da kwakwalwa, in har cutar ta kai wannan matsayi to fa mai dauke da wannan cuta zai daina ji dungurungum..”
Cike da fargaba Dr. Mansur ya katse Philips “To ita Rayhanatu meye matsayin nata?”
[12/24/2019, 21:47] Takori: Dacta Philips ya yi murmushi ya juya yana wanke hannunshi cikin sink, ya gama ya tsane shi da dan karamin tawul, ya juyo yana kallonsu idanunsu a warwaje, Rayha kuma kanta na sunkuye cikin dan dakin da ke cike da na’urorin gwaji. Tsaurin turancin yafi karfinta bata fahimtar komi. Sai da ya huta ya nisa ya ci gaba da cewa.
“Wannan cuta kan kama kunne biyu, amma in aka yi sa’a a wasu lokutan kunne daya kawai take kamawa”.
Wannan karon ma Dr. Mansur tambaya ya jefo, “Mene ne kan jawo wannan cuta mai hana ji ta Otosclerosis?”
“Kai tsaye ba za a iya cewa ga abin da ke kawo wannan cuta ba. Bincike ya nuna cewa a cikin mutane uku, to biyu sun gajeta ne. Amma ana samun wadanda su basu gada ba, amma suna haduwa da ita ta wani sanadin daban kamar yarinyar ku.
Wasu masana na ganin akwai wasu kwayoyin cuta dake jawowa dan Adam ya kamu da wannan rashin lafiya kamar kyanda, sankarau. Ana kuma ganin cewa sinadarin fluoride na daga cikin abin da zai iya tunzura wannan cuta ta (Otosclerosis).
Babba alamar cutar ita ce rashin ji, shine alamar cutar na farko. Ya kan iya kasancewa ba mai tsanani ba amma a hankali sai ya tsananta, a mafi yawan lokuta ya kan shafi kunnuwan ne guda biyu. A wasu mutane rashin jin kan dau lokaci har tsahon shekaru kafin rashin jin ya tabarbare, amma wasu kuwa dan da nan da cutar ta kama su kafin wani lokaci sai ya tsananta.
A mafi yawan lokuta ya kan shafi kunnuwan ne guda biyu. A wasu mutane rashin jin kan dauki lokaci har tsahon shekaru kafin rashin jin ya tabarbare, amma wasu kuwa dan da nan da cutar ta kama su kafin wani lokaci sai su daina ji.
In har ba a nemi magani da wuri ba, yana hana kunnen da ya kama ji. Bayan rashin ji mai dauke da wannan cuta kan ringa yin magana kasa-kasa, (ta yadda in har baka saurara bama ko ka saba da shi bazaka ji shi ba), sannan ga juwa da hajijiya”.
Dr. Mansur ya ce, “Duk wadananan alamomi Rayhanah na fuskantarsu. Sau tari sai na saurara sosai nake jin me take cewa, to amma Dr. ta wace hanya jin Rayhanah zai dawo daidai ta daina amfani da hearing aid?
Likitocinmu sunyi iya kokarinsu amma abin da suka tsaya a kai dukkaninsu shine babu wata mafita sai ta amfani da na’ura mai kara karfin ji (hearing Aid)”.
Dr. Philips ya nisa ya ce, “Da farko in jin mutum ya fara raguwa, ba lallai ne sai an dau wani mataki ba, na ba da magani ko wani abu makamancin haka. Amma in cutar ta tsananta, na’urar kara ji ta kan taimaka kwarai da gaske. Amma kuma a kan kai matakin da cutar kan yi tsananin dama na’urar kara karfin ji ba za ta iya taimakawa mai matsalar ba.
A wannan matakin a kan yi aikin fida. Fidar da aka fi yi ita ce wadda ake canza dodon kunnen dan Adam da wani kashi da ake yi da dafaffiyar roba ko karfe. A kan kira wannan fida a Turance ‘Stapedotomi’.
A mafi yawan lokuta a kan ci nasara, inda matsalar ji kan kau. Mutum ya dinga ji rangadadau, ya kuma ba da kariya ga can cikin kunnen mutum.
Amma fa wannan aikin fida yana bukatar taka-tsan-tsan, don idan aka yi rashin dace, to fa jin mutum kan dauke dungurungum a kunnen da aka yi aikin. Bugu da kari akwai hadari na lalata jijiyoyi masu kawo sako da gurbata jin sauti.
Don haka kafin a yiwa mutum mai wannan lalura wannan aikin, a sanya zuciya karbar kaddarar samu ko rashi. Duk da a mafi yawan lokaci a kan dace da yin nasara a wannan aikin fidar kunne, amma akwai wahala wajen yanke hukuncin yinsa farat daya da matsalolin da ake samu idan aka yi rashin dace.
Saboda haka ne yasa wasu ke gwammacewa da yin amfani da na’ura mai kara ji cikin kwanciyar hankali har jinsu ya zo ya zama ya tabarbare, inda wannaan na’uraa kan daina yi musu aiki kwata-kwata.
Hakan yasa wasu kan zabi ayi musu aiki tunda wuri, wanda hakan zai sa su zama basu da bukatar wannan na’ura in an zabi yin aiki, ka ga in aiki ya yi nasara to an samu waraka kenan, in kuma an sami matsala ka ga ya zama cewa kunnen da yake da kyau sai mutum ya ci gaba da amfani da shi. Wato an jefi tsuntsu biyu da dutse daya.
Masana a fannin ENT (Ear, Nose & Throat) sunyi muhawara a kan cewa ko da nan gaba a iya yiwa wancan kunnen da ya rage. Wasu daga cikin su sun yarda kan cewa gara mutum ya hakura ya ci gaba da amfani da na’urar kara ji saboda risk hatsarin dake tattare da yin aikin na samu ko karasa kashe kunnen gaba daya.
Madallah da kuka kawo yarinyarku tun kafin na’urar kara karfin ji ta daina yi mata amfani, wato kafin lalurar ta tabarbare da yawa. Akwai shaida takaitacciya wadda ke da’awar cewa kwayoyin magani na flouride za su iya hana ji, kuma za su iya taimakawa wajen kyautata jin. Da ragewa mai lalurar juwa da hajijiya. Amma dai a nan Sikotilan ba’a cika amfani da kwayoyin maganin na flouride ba.
Don haka zabi yana gareku, ci gaba da amfani da na’ura, fida ko kwayoyin magani. Akwai bukatar in baku lokaci zuwa gobe don ku yi tunani da kyau ku yi zabi cikin ukun don samun lafiyar Rayhanah.......”
Har suna hada baki wajen katse shi da cewa, “Babu wani tunani da zamu yi mun dogara ga mahaliccinu, wanda ya saukar da kowacce irin cuta tare da maganinta. A yiwa Rayhanah fida a dukkan kunnuwan guda biyu. Sauran al’amarin (nasara ko rashin ta) mun barwa Ubangijinmu”.
Murmushi Dr. Philips ya yi, yana gyada kai cike da gamsuwa, haka nan shima ya ji ya samu kwarin gwiwa. Ya tura musu takardu cikin folder suka sanya hannu.
Zunzurutun kudin aikin Dr. Mansur ya tura masa cikin jakar dake gefensa (in cash) ba ta banki ba, kamar yadda Philips ya bukata. A yayin da ya dauki biro don rattaba sa-hannu cewa ya yi.
“TAWAKKALTU ALAL-LAH!
LA’ILAHA ILLALLAH!!!”
Wato
“Da Allah muka dogara! Babu sarki sai Allah!!!”
Bai yi barci ba, kwana ya yi nafila, zikirin Ubangiji da neman dacewa daga Allah. Tun Dr. Imam na jan carbi a gefe, har bacci ya kwashe shi a kan sallayarsa bai san tsahon lokacin da Dr. Mansur ya dauka yana sallolinsa da ambaton Ubangijinsa ba.
Yana mamaki cikin ransa, wane irin so Dr. Mansur ke yiwa patient dinsa haka? Da ba shi ya haifa ba? ‘Yan boko da yawa basu da wannan akidar. A wajen gogaggen dan Arewa a boko kowa ya yi ta kansa. Naka shine naka, basu da irin wannan zuciyar. A ganin Dr. Imam mutane irin Mansur, tsiraru ne a cikin al’ummah. Wannan haka yake (Takori)
****
Yarinyarku na fama da cutar amosanin kunne wato (Otosclerosis). Shi wannan amosani ya kan kama wasu kananan kasusuwan dake a tsakiyar kunne, kuma dama sune suke taimakawa Dan Adam wajen ji tar-tar.
Ita wannan cuta kan rage motsuwar wadannan kananan kasusuwan, wanda da sannu sai ya jawo mummunan lahani a kunnen mai wannan cuta.
Amma a wani sa’in wannan cuta kan tsananta, inda ta kan kai har ga ta lahanta kwayoyin halittar kunne da masu kai sako wanda ke hade da kwakwalwa, in har cutar ta kai wannan matsayi to fa mai dauke da wannan cuta zai daina ji dungurungum..”
Cike da fargaba Dr. Mansur ya katse Philips “To ita Rayhanatu meye matsayin nata?”
[12/24/2019, 21:47] Takori: Dacta Philips ya yi murmushi ya juya yana wanke hannunshi cikin sink, ya gama ya tsane shi da dan karamin tawul, ya juyo yana kallonsu idanunsu a warwaje, Rayha kuma kanta na sunkuye cikin dan dakin da ke cike da na’urorin gwaji. Tsaurin turancin yafi karfinta bata fahimtar komi. Sai da ya huta ya nisa ya ci gaba da cewa.
“Wannan cuta kan kama kunne biyu, amma in aka yi sa’a a wasu lokutan kunne daya kawai take kamawa”.
Wannan karon ma Dr. Mansur tambaya ya jefo, “Mene ne kan jawo wannan cuta mai hana ji ta Otosclerosis?”
“Kai tsaye ba za a iya cewa ga abin da ke kawo wannan cuta ba. Bincike ya nuna cewa a cikin mutane uku, to biyu sun gajeta ne. Amma ana samun wadanda su basu gada ba, amma suna haduwa da ita ta wani sanadin daban kamar yarinyar ku.
Wasu masana na ganin akwai wasu kwayoyin cuta dake jawowa dan Adam ya kamu da wannan rashin lafiya kamar kyanda, sankarau. Ana kuma ganin cewa sinadarin fluoride na daga cikin abin da zai iya tunzura wannan cuta ta (Otosclerosis).
Babba alamar cutar ita ce rashin ji, shine alamar cutar na farko. Ya kan iya kasancewa ba mai tsanani ba amma a hankali sai ya tsananta, a mafi yawan lokuta ya kan shafi kunnuwan ne guda biyu. A wasu mutane rashin jin kan dau lokaci har tsahon shekaru kafin rashin jin ya tabarbare, amma wasu kuwa dan da nan da cutar ta kama su kafin wani lokaci sai ya tsananta.
A mafi yawan lokuta ya kan shafi kunnuwan ne guda biyu. A wasu mutane rashin jin kan dauki lokaci har tsahon shekaru kafin rashin jin ya tabarbare, amma wasu kuwa dan da nan da cutar ta kama su kafin wani lokaci sai su daina ji.
In har ba a nemi magani da wuri ba, yana hana kunnen da ya kama ji. Bayan rashin ji mai dauke da wannan cuta kan ringa yin magana kasa-kasa, (ta yadda in har baka saurara bama ko ka saba da shi bazaka ji shi ba), sannan ga juwa da hajijiya”.
Dr. Mansur ya ce, “Duk wadananan alamomi Rayhanah na fuskantarsu. Sau tari sai na saurara sosai nake jin me take cewa, to amma Dr. ta wace hanya jin Rayhanah zai dawo daidai ta daina amfani da hearing aid?
Likitocinmu sunyi iya kokarinsu amma abin da suka tsaya a kai dukkaninsu shine babu wata mafita sai ta amfani da na’ura mai kara karfin ji (hearing Aid)”.
Dr. Philips ya nisa ya ce, “Da farko in jin mutum ya fara raguwa, ba lallai ne sai an dau wani mataki ba, na ba da magani ko wani abu makamancin haka. Amma in cutar ta tsananta, na’urar kara ji ta kan taimaka kwarai da gaske. Amma kuma a kan kai matakin da cutar kan yi tsananin dama na’urar kara karfin ji ba za ta iya taimakawa mai matsalar ba.
A wannan matakin a kan yi aikin fida. Fidar da aka fi yi ita ce wadda ake canza dodon kunnen dan Adam da wani kashi da ake yi da dafaffiyar roba ko karfe. A kan kira wannan fida a Turance ‘Stapedotomi’.
A mafi yawan lokuta a kan ci nasara, inda matsalar ji kan kau. Mutum ya dinga ji rangadadau, ya kuma ba da kariya ga can cikin kunnen mutum.
Amma fa wannan aikin fida yana bukatar taka-tsan-tsan, don idan aka yi rashin dace, to fa jin mutum kan dauke dungurungum a kunnen da aka yi aikin. Bugu da kari akwai hadari na lalata jijiyoyi masu kawo sako da gurbata jin sauti.
Don haka kafin a yiwa mutum mai wannan lalura wannan aikin, a sanya zuciya karbar kaddarar samu ko rashi. Duk da a mafi yawan lokaci a kan dace da yin nasara a wannan aikin fidar kunne, amma akwai wahala wajen yanke hukuncin yinsa farat daya da matsalolin da ake samu idan aka yi rashin dace.
Saboda haka ne yasa wasu ke gwammacewa da yin amfani da na’ura mai kara ji cikin kwanciyar hankali har jinsu ya zo ya zama ya tabarbare, inda wannaan na’uraa kan daina yi musu aiki kwata-kwata.
Hakan yasa wasu kan zabi ayi musu aiki tunda wuri, wanda hakan zai sa su zama basu da bukatar wannan na’ura in an zabi yin aiki, ka ga in aiki ya yi nasara to an samu waraka kenan, in kuma an sami matsala ka ga ya zama cewa kunnen da yake da kyau sai mutum ya ci gaba da amfani da shi. Wato an jefi tsuntsu biyu da dutse daya.
Masana a fannin ENT (Ear, Nose & Throat) sunyi muhawara a kan cewa ko da nan gaba a iya yiwa wancan kunnen da ya rage. Wasu daga cikin su sun yarda kan cewa gara mutum ya hakura ya ci gaba da amfani da na’urar kara ji saboda risk hatsarin dake tattare da yin aikin na samu ko karasa kashe kunnen gaba daya.
Madallah da kuka kawo yarinyarku tun kafin na’urar kara karfin ji ta daina yi mata amfani, wato kafin lalurar ta tabarbare da yawa. Akwai shaida takaitacciya wadda ke da’awar cewa kwayoyin magani na flouride za su iya hana ji, kuma za su iya taimakawa wajen kyautata jin. Da ragewa mai lalurar juwa da hajijiya. Amma dai a nan Sikotilan ba’a cika amfani da kwayoyin maganin na flouride ba.
Don haka zabi yana gareku, ci gaba da amfani da na’ura, fida ko kwayoyin magani. Akwai bukatar in baku lokaci zuwa gobe don ku yi tunani da kyau ku yi zabi cikin ukun don samun lafiyar Rayhanah.......”
Har suna hada baki wajen katse shi da cewa, “Babu wani tunani da zamu yi mun dogara ga mahaliccinu, wanda ya saukar da kowacce irin cuta tare da maganinta. A yiwa Rayhanah fida a dukkan kunnuwan guda biyu. Sauran al’amarin (nasara ko rashin ta) mun barwa Ubangijinmu”.
Murmushi Dr. Philips ya yi, yana gyada kai cike da gamsuwa, haka nan shima ya ji ya samu kwarin gwiwa. Ya tura musu takardu cikin folder suka sanya hannu.
Zunzurutun kudin aikin Dr. Mansur ya tura masa cikin jakar dake gefensa (in cash) ba ta banki ba, kamar yadda Philips ya bukata. A yayin da ya dauki biro don rattaba sa-hannu cewa ya yi.
“TAWAKKALTU ALAL-LAH!
LA’ILAHA ILLALLAH!!!”
Wato
“Da Allah muka dogara! Babu sarki sai Allah!!!”
Bai yi barci ba, kwana ya yi nafila, zikirin Ubangiji da neman dacewa daga Allah. Tun Dr. Imam na jan carbi a gefe, har bacci ya kwashe shi a kan sallayarsa bai san tsahon lokacin da Dr. Mansur ya dauka yana sallolinsa da ambaton Ubangijinsa ba.
Yana mamaki cikin ransa, wane irin so Dr. Mansur ke yiwa patient dinsa haka? Da ba shi ya haifa ba? ‘Yan boko da yawa basu da wannan akidar. A wajen gogaggen dan Arewa a boko kowa ya yi ta kansa. Naka shine naka, basu da irin wannan zuciyar. A ganin Dr. Imam mutane irin Mansur, tsiraru ne a cikin al’ummah. Wannan haka yake (Takori)
****