Sashe 9
Wutsiyar Rakumi Complete Hausa Novel · about 6 min read
Washe gari Ummulsoom da Aziza sukai shirin tafiya wajen aikinsu, inna harirah tai musu nasiha akan su kare mutuncin kasu, tareda doguwar addu'ar kariyar ALLAH.
Da yamma suka wuce, Aziza tashiga gidan Alhaji Sufiyan Rahine da Ummukulsoom suka shiga gidan Alhaji Mahmud Ajiwa.
Sun daɗe suna sallama a ƙofar falon kafin a zo a buɗe musu, matashiyar budurwace da zata girmar Ummu kaɗan, amma a mamakin Ummukulsoom sai taga Rahine ta rissina tana gaidata, kuma a haife ta haifi wandama yafi budurwar.
Itakam sai yamutse-yamutsen fuska takeyi tamkar taga wani kashin safe. A ɗage tace, “Daga ina?”. (Kuma tasan Rahine).
Rahine ce ta iya bata amsa yanzuma, dan Ummukulsoom tanada sauƙin kai, amma tatsani wulaƙanci a rayuwarta da raini, shiyasa tun abinda hajiya jamila tai musu jiya ya tsaya mata arai.........
Tunaninta ne ya katse lokacin da Rahine ta zungureta, ta sauke numfashi da kallonta, dan batasan ya aka ƙareba saidai taji Rahine tace “mu shiga ciki”.
Dukda Ummukulsoom bata saniba zata iya cewa yau duk yaran gidan na nan, dankuwa harda wadda ta kirasu ƴammata biyu tagani sai yarinya da bazata gaza 12years ba, sai saurayi wanda shine zasu iya shekaru dai-dai da Ummu ɗin, sai kuma budurwar da zata iya kai shekaru ashirin da shida, amma yau babu hajiya a falon.
A ƙasa su Ummu suka zauna daga can bakin ƙofa, ko kallo basu ishi yaranba, daga masu latsa waya da laptop sai masu kallo a tv. Ganin Rahine ta gaishesu itama Ummu saita gaishesu.
Sau ɗaya suka amsa, shima basu dukabane ba. zaman kusan mintuna ashirin sukayi kafin Hajiya jamila ta sakko daga saman bene, yaudai babu kwaliya jikinta, amma tana sanye da wata doguwar riga (Arabian gown) datasha duwatsu sai walƙiya takeyi, gawani ƙamshi mai daɗi.
Zama tayi kusada ƙaramar yarinyar fuskarta babu walwala, amma idonta nakan su Ummukulsoom tana ƙare mata kallo taga anmata gyaran da tace?.
Daga Ummu har Rahine gaidata sukayi, ta amsa sau ɗaya kafin ta ɗora da faɗin, “Kindai faɗa mata aikinta a gidannan ko?”.
“Eh to hajiya bankai ga sanar matanba kam”.
Yatsine Fuska hajiya jamila tayi tana maida kallonta ga Ummukulsoom, “Aikinki a gidanan shine gyaran ɗakina da duk na yaran gidannan, sai falon sama, kokuma nace mikima sama gaba ɗaya ke zaki ringa gyarawa, dan ahaka dai na yaba da hankalinki, bansan kuma mike rankiba, babu ƴar aikin dake hawa mana sama sai wadda muka yarda da ita, amma mafi yawanku saiku ƙare da mana sace-sace, to yarage ruwanki ki riƙe amana ko kici”.
Idon Ummu ya ciko da hawaye, muryarta naɗan rawa tace, “Insha ALLAHU hajiya zaki sameni mai riƙe amana da riƙo da gaskiya”.
“ALLAH yasa, dan masu aikinnan muna fukaine, farkon zuwa suyita sinne kai tamkar mutanen arziƙi, amma dasunsha jar miya idonsu ya buɗe sai raini wlhy Momcy”. ‘Babar budurwarce mai maganar a ƙufule’.
Tana kai aya sauran yaran suka kwashe da dariya, wadda ta buɗe musu ƙofa tace, ”
“Kai aunty Ummayya”.
Dariya taɗanyi itama sannan ta taɓe baki.
Hajiya jamila ta katse zancen yaran da faɗin, “ki kama kanki, ko jaririn gidanan abin girmamawane, karkiga kin girmi wasu aciki kice zaki takasu, neman arziƙi kikazoyi a gidansu, babu talakan da zaizo ya ƙun tatamin yara. Kalli abinda zan nuna miki”.
Idon Ummu cike da ƙwalla ta ɗago ta kalli hajiya Jamila data fara nuna yaran da ɗan yatsa tana faɗar sunayensu.
“Wannan sunanta Ummayya, wannan Aneesa, wannan Bassam, wannan Buhayyah, yarage naki ki kira sunansu gatsal kezaki sha wahala a wajensu”.
Kai kawai Ummu ta jinjina mata ta maida kanta ƙasa, dan talura wannan gidan basusan daraja da kimar ɗan adamba. Kuma ba wani abu ke ruɗar tunaninsu ba sai dukiyar da ALLAH ya azurtasu da ita.
Bayan Rahine ta wuce tabar Ummu aka kira wata mai aikin mai suna Halima, itama babbar mace ce, amma yanda yaran kemata magana babu girmamawa ya bama Ummu mamaki da tsoro, ita akace taje da Ummu sashensu.
Tashi Ummukulsoom tayi ta bita sashen masu aikin dake can baya, Halima ta nunama Ummu ɗakin da zata zauna ita kaɗai, sai dai bazata iyaba, tanajin tsoro. dan haka tace, “Bah-bah dan ALLAH idan babu damuwa ki haɗani da wani, wlhy tsoro nakeji kwana ni kaɗai”.
Murmushi halima tayi, tace, “to ƴarnan idan babu damuwa ki dawo ɗakina, dama nabaki ɗakinne dan karna shiga haƙƙinki”.
A ranar dai Ummu bata fara aikiba, sai washe gari da safe, sunayin sallar Asuba Halima tace suje, mamakine ya kama Ummu tace,
“Bah-bah ina zamuje da farar safiyarnan?”.
Dariya Halima tayi tana gyara ɗaurin ɗan kwalinta, “Ummukulsoom kenan, ai zancen hutu kuma ya ƙare daga gareki, koda yake ke aikinkima da sauƙi, ɗakin su Bassam ne ma dake zuwa makaranta kaɗai zaki gyara da sassafe, shima yagama bana sai Buhayyah kawai, amma dolene kije ki gyara falon sama dana Hajiya dana Alhaji da wuri kafin su fito”.
Ummukulsoom bataja zancenba ta miƙe suka tafi tana mai tausayin talaka a ranta.
Tunda tahau sama takuma jinjina arziƙi na mutanen gidan, itadai tana aiki kamar yanda Halima ta nuna mata zuciyarta na santi. Tsaf ta gyara falon kafin ta koma na hajiya ta gyara sannan na Alhaji shima, dukda tama lura baya gidan.
Bayan ta kammala ta sakko, ta iske ladi ta gyara na ƙasa tsaf itama.
Bata zaunaba taje can baya inda Halima tace zata sameta, wanke-wanke ta iske tanayi, ta zauna tana tayata, dukda Haliman tace ta barshi.
Bayan jama'ar gidan sun tashine Ummu tabi ɗakunansu na barci tana gyarawa, tadai gurzu da aiki kam, dan duk inda sukaso yarda kaya sukeyi, itadai ta kammala a gajiye ta rarrafa sashensu namasu aiki taje taɗan kwanta ta huta tunda ta karya dama itada halima.
★★★★★
Wannan shine tushen fara aikatau ɗin Ummukulsoom a gidan Alhaji Mahmud Usman Ajiwa.
Dan matsaloli kam tana fuskantarsu bila a dadin, da gaske halayyar mutanen gidan basa ƙaunar talaka ya raɓesu koda ƴan uwansune na jini kuwa, tasha ganin baƙi sunzo daga can garin Ajiwa tushen mai gidan a wulaƙantasu idan bayanan, amma idan yana gida za'a saka ƴan aiki su tarbesu, sannan shikam zai tarbesu da musu lale mar'habun cikin mutunci, ko kaɗan bashida damuwa, abinda kawai ta lura dashi baida sakin fuska, ko yaushe fuskarsa a tamke shima, rana ɗaiɗaice zakaga fuskarsa da fara'a, sai kuma idan ƴan uwansa sun kawo masu ziyara, koda yake ita Ummu ma baifi sau uku zuwa huɗu ta taɓa ganinsa ido da idoba, shima bawani kallonsa take iyayiba sosai.
Matarsa kuwa da ƴaƴansa ko kaɗan basa haɗa sabgarsu da wanda bai dashi, dan tsantsar wulaƙanci suna ganinsa su ma'aikatan gidan, ƴar ƙaramarsu ma Buhayyah da Ummu ta girmeta sosai bata ɗagama ma'aikatan gidan ƙafa ko kaɗan, komai tsufanka kai mata kuskure zata iya danƙara maka zagi, inma ta kama da mari fuskarka tasha yatsu kuwa.
Inhar kaga gidan ya nutsu masu aiki sun sami ƴancin kansu to Alhaji Mahmud yana gida, sai kuma sauran ƴan aikin sunce akwai ɗansu na biyu a gidan da suke kira Yaa Amaan, shima yaran gidan na mugun tsoronsa, hatta da Ameer wanda ke bi masa a cikin maza shakkarsa yake, kuma hajiya Jamila na masifar sonsa.
Itadai Ummu tunda tazo gidan bata taɓa ganinsa ba, dan ance soja ne, ya gaji aikin babansa ne, yanzu haka yana zaune a garin legos, dama tun fil azal ba'a gidan ya tasoba, hannun mahaifiyar Alhaji Mahmud ya tashi harya girma, bayan rasuwartane ya dawo gidan da zama.
Ameer ma bawani zaman gidan yakeba sosai a farkon zuwanta, sai cikin satinnan take ganinsa kulum-kulum.
Sai kuma wata da suke kira Aunty Nurse, sunanta na gaskiya Jalilah, itace ke bima wanda yake zaune a legos ɗin, abinda Ummu ta gaza fahimta shine, tanada aurene kokuwa bata dashi? Dan babbace sosai babu laifi, zata iya kai shekaru talatin.
★★★★★★
Da yamma suka wuce, Aziza tashiga gidan Alhaji Sufiyan Rahine da Ummukulsoom suka shiga gidan Alhaji Mahmud Ajiwa.
Sun daɗe suna sallama a ƙofar falon kafin a zo a buɗe musu, matashiyar budurwace da zata girmar Ummu kaɗan, amma a mamakin Ummukulsoom sai taga Rahine ta rissina tana gaidata, kuma a haife ta haifi wandama yafi budurwar.
Itakam sai yamutse-yamutsen fuska takeyi tamkar taga wani kashin safe. A ɗage tace, “Daga ina?”. (Kuma tasan Rahine).
Rahine ce ta iya bata amsa yanzuma, dan Ummukulsoom tanada sauƙin kai, amma tatsani wulaƙanci a rayuwarta da raini, shiyasa tun abinda hajiya jamila tai musu jiya ya tsaya mata arai.........
Tunaninta ne ya katse lokacin da Rahine ta zungureta, ta sauke numfashi da kallonta, dan batasan ya aka ƙareba saidai taji Rahine tace “mu shiga ciki”.
Dukda Ummukulsoom bata saniba zata iya cewa yau duk yaran gidan na nan, dankuwa harda wadda ta kirasu ƴammata biyu tagani sai yarinya da bazata gaza 12years ba, sai saurayi wanda shine zasu iya shekaru dai-dai da Ummu ɗin, sai kuma budurwar da zata iya kai shekaru ashirin da shida, amma yau babu hajiya a falon.
A ƙasa su Ummu suka zauna daga can bakin ƙofa, ko kallo basu ishi yaranba, daga masu latsa waya da laptop sai masu kallo a tv. Ganin Rahine ta gaishesu itama Ummu saita gaishesu.
Sau ɗaya suka amsa, shima basu dukabane ba. zaman kusan mintuna ashirin sukayi kafin Hajiya jamila ta sakko daga saman bene, yaudai babu kwaliya jikinta, amma tana sanye da wata doguwar riga (Arabian gown) datasha duwatsu sai walƙiya takeyi, gawani ƙamshi mai daɗi.
Zama tayi kusada ƙaramar yarinyar fuskarta babu walwala, amma idonta nakan su Ummukulsoom tana ƙare mata kallo taga anmata gyaran da tace?.
Daga Ummu har Rahine gaidata sukayi, ta amsa sau ɗaya kafin ta ɗora da faɗin, “Kindai faɗa mata aikinta a gidannan ko?”.
“Eh to hajiya bankai ga sanar matanba kam”.
Yatsine Fuska hajiya jamila tayi tana maida kallonta ga Ummukulsoom, “Aikinki a gidanan shine gyaran ɗakina da duk na yaran gidannan, sai falon sama, kokuma nace mikima sama gaba ɗaya ke zaki ringa gyarawa, dan ahaka dai na yaba da hankalinki, bansan kuma mike rankiba, babu ƴar aikin dake hawa mana sama sai wadda muka yarda da ita, amma mafi yawanku saiku ƙare da mana sace-sace, to yarage ruwanki ki riƙe amana ko kici”.
Idon Ummu ya ciko da hawaye, muryarta naɗan rawa tace, “Insha ALLAHU hajiya zaki sameni mai riƙe amana da riƙo da gaskiya”.
“ALLAH yasa, dan masu aikinnan muna fukaine, farkon zuwa suyita sinne kai tamkar mutanen arziƙi, amma dasunsha jar miya idonsu ya buɗe sai raini wlhy Momcy”. ‘Babar budurwarce mai maganar a ƙufule’.
Tana kai aya sauran yaran suka kwashe da dariya, wadda ta buɗe musu ƙofa tace, ”
“Kai aunty Ummayya”.
Dariya taɗanyi itama sannan ta taɓe baki.
Hajiya jamila ta katse zancen yaran da faɗin, “ki kama kanki, ko jaririn gidanan abin girmamawane, karkiga kin girmi wasu aciki kice zaki takasu, neman arziƙi kikazoyi a gidansu, babu talakan da zaizo ya ƙun tatamin yara. Kalli abinda zan nuna miki”.
Idon Ummu cike da ƙwalla ta ɗago ta kalli hajiya Jamila data fara nuna yaran da ɗan yatsa tana faɗar sunayensu.
“Wannan sunanta Ummayya, wannan Aneesa, wannan Bassam, wannan Buhayyah, yarage naki ki kira sunansu gatsal kezaki sha wahala a wajensu”.
Kai kawai Ummu ta jinjina mata ta maida kanta ƙasa, dan talura wannan gidan basusan daraja da kimar ɗan adamba. Kuma ba wani abu ke ruɗar tunaninsu ba sai dukiyar da ALLAH ya azurtasu da ita.
Bayan Rahine ta wuce tabar Ummu aka kira wata mai aikin mai suna Halima, itama babbar mace ce, amma yanda yaran kemata magana babu girmamawa ya bama Ummu mamaki da tsoro, ita akace taje da Ummu sashensu.
Tashi Ummukulsoom tayi ta bita sashen masu aikin dake can baya, Halima ta nunama Ummu ɗakin da zata zauna ita kaɗai, sai dai bazata iyaba, tanajin tsoro. dan haka tace, “Bah-bah dan ALLAH idan babu damuwa ki haɗani da wani, wlhy tsoro nakeji kwana ni kaɗai”.
Murmushi halima tayi, tace, “to ƴarnan idan babu damuwa ki dawo ɗakina, dama nabaki ɗakinne dan karna shiga haƙƙinki”.
A ranar dai Ummu bata fara aikiba, sai washe gari da safe, sunayin sallar Asuba Halima tace suje, mamakine ya kama Ummu tace,
“Bah-bah ina zamuje da farar safiyarnan?”.
Dariya Halima tayi tana gyara ɗaurin ɗan kwalinta, “Ummukulsoom kenan, ai zancen hutu kuma ya ƙare daga gareki, koda yake ke aikinkima da sauƙi, ɗakin su Bassam ne ma dake zuwa makaranta kaɗai zaki gyara da sassafe, shima yagama bana sai Buhayyah kawai, amma dolene kije ki gyara falon sama dana Hajiya dana Alhaji da wuri kafin su fito”.
Ummukulsoom bataja zancenba ta miƙe suka tafi tana mai tausayin talaka a ranta.
Tunda tahau sama takuma jinjina arziƙi na mutanen gidan, itadai tana aiki kamar yanda Halima ta nuna mata zuciyarta na santi. Tsaf ta gyara falon kafin ta koma na hajiya ta gyara sannan na Alhaji shima, dukda tama lura baya gidan.
Bayan ta kammala ta sakko, ta iske ladi ta gyara na ƙasa tsaf itama.
Bata zaunaba taje can baya inda Halima tace zata sameta, wanke-wanke ta iske tanayi, ta zauna tana tayata, dukda Haliman tace ta barshi.
Bayan jama'ar gidan sun tashine Ummu tabi ɗakunansu na barci tana gyarawa, tadai gurzu da aiki kam, dan duk inda sukaso yarda kaya sukeyi, itadai ta kammala a gajiye ta rarrafa sashensu namasu aiki taje taɗan kwanta ta huta tunda ta karya dama itada halima.
★★★★★
Wannan shine tushen fara aikatau ɗin Ummukulsoom a gidan Alhaji Mahmud Usman Ajiwa.
Dan matsaloli kam tana fuskantarsu bila a dadin, da gaske halayyar mutanen gidan basa ƙaunar talaka ya raɓesu koda ƴan uwansune na jini kuwa, tasha ganin baƙi sunzo daga can garin Ajiwa tushen mai gidan a wulaƙantasu idan bayanan, amma idan yana gida za'a saka ƴan aiki su tarbesu, sannan shikam zai tarbesu da musu lale mar'habun cikin mutunci, ko kaɗan bashida damuwa, abinda kawai ta lura dashi baida sakin fuska, ko yaushe fuskarsa a tamke shima, rana ɗaiɗaice zakaga fuskarsa da fara'a, sai kuma idan ƴan uwansa sun kawo masu ziyara, koda yake ita Ummu ma baifi sau uku zuwa huɗu ta taɓa ganinsa ido da idoba, shima bawani kallonsa take iyayiba sosai.
Matarsa kuwa da ƴaƴansa ko kaɗan basa haɗa sabgarsu da wanda bai dashi, dan tsantsar wulaƙanci suna ganinsa su ma'aikatan gidan, ƴar ƙaramarsu ma Buhayyah da Ummu ta girmeta sosai bata ɗagama ma'aikatan gidan ƙafa ko kaɗan, komai tsufanka kai mata kuskure zata iya danƙara maka zagi, inma ta kama da mari fuskarka tasha yatsu kuwa.
Inhar kaga gidan ya nutsu masu aiki sun sami ƴancin kansu to Alhaji Mahmud yana gida, sai kuma sauran ƴan aikin sunce akwai ɗansu na biyu a gidan da suke kira Yaa Amaan, shima yaran gidan na mugun tsoronsa, hatta da Ameer wanda ke bi masa a cikin maza shakkarsa yake, kuma hajiya Jamila na masifar sonsa.
Itadai Ummu tunda tazo gidan bata taɓa ganinsa ba, dan ance soja ne, ya gaji aikin babansa ne, yanzu haka yana zaune a garin legos, dama tun fil azal ba'a gidan ya tasoba, hannun mahaifiyar Alhaji Mahmud ya tashi harya girma, bayan rasuwartane ya dawo gidan da zama.
Ameer ma bawani zaman gidan yakeba sosai a farkon zuwanta, sai cikin satinnan take ganinsa kulum-kulum.
Sai kuma wata da suke kira Aunty Nurse, sunanta na gaskiya Jalilah, itace ke bima wanda yake zaune a legos ɗin, abinda Ummu ta gaza fahimta shine, tanada aurene kokuwa bata dashi? Dan babbace sosai babu laifi, zata iya kai shekaru talatin.
★★★★★★