Sashe 7
Wutsiyar Rakumi Complete Hausa Novel · about 7 min read
Gidane madaidaici mai jan murfi baba ya tsaya, ya tura ƙofar suka shiga, a soro ya tsaya yace Ummu tashiga sannan.
Da sallama Ummu tashiga gidan, budurwar dake a tsakar gida tana kwashe kayan shanya ta amsa mata, duhun magriba ta rufa, gashi babu wuta shiyyasa bata fahimci waneneba, tace,
“Wacece dan ALLAH?”.
Murmushi Ummu tayi, dan ta fahimci Azizah ce ɗiyar Inna harirah, dukda dai taɗan jima bata gantaba tun bikinsu Azima. Cikin tsokana Ummu tace, “Ƴar yankar kaice”.
Maganar saita bama Aziza dariya, dan haka ta sagale kayan da tafara kwashewa a igiyar tare da takowa inda Ummu take a hanyar shigowa.
Wani ihun murna Aziza ta saka tana faɗin “Kan bala'i Ummukulsoom! Tab wlhy badan fuskarki bata canjaba da ban ganeki ba, sannu da zuwa keda wa?”.
“Nida Baba ne”. ‘Ummu tafaɗa tana nuna zaure da hannu’.
Inna Harirah data idar da salla ta leƙo tanama Aziza faɗa, “Wai Aziza kanki lafiya kuwa? da mangaribar ALLAH kiringa kira mana bala'i a cikin gida? Keda wace Ummukulsoom ne?”.
“Yi Haƙuri mama, wlhy daɗine yasani faɗa ban shiryaba, Ummukulsoom fa ta ɗilau, hardama baba buhari”.
Da sauri Inna harirah ta ida fitowa daga ɗaki tana gyara ɗaurin zani, “Da gaske ɗiyatace yau agidan? Ina yayan shima?”.
“Aiko dai itace wlhy mama”.
Ummu dai dariya taketa musu, yayinda shima baba yay sallama ya shigo.
Murna sosai takuma kaurewa, dan Inna harira taji daɗin zuwan Ummu, dama kullum cikin yima baba tsogumi take akan rashin barin yaransa zuwa wajemta sosai, mazan sunfi zuwa.
Alwala baba yayi yatafi masallaci, Ummu ma haka tayi tata agida.
Sai da suka nutsu bayan baba ya dawo da malam ɗanjuma baban Aziza sannan aka samu nutsuwar zaman gaisawa da taɗin zuminci. Ummu dai bata iya saka baki sai an sakota, saima Aziza dake zungurinta idan taji tayi shiru.
⚡⚡⚡⚡⚡⚡⚡⚡
Ɓangaren Baseer kam Alhmdllh shima yagama jarabawarsa, a yanzu haka satinsu ɗaya kenan, amma yaƙi tafiya ɗilau, wai sai yayi bautar ƙasa (NYSC) ɗinsa sannan yahuta gaba ɗaya kenan.
Innarsa bataja maganarba, ta shirya taje ɗilau ta sanar musu da yanda sukayi da Baseer, aiko mahaifinsa ya shirya da kansa yabita zaria n, saida yayma Baseer tsiya ta fitar hankali sannan yashirya suka koma ɗilau da baba, babban baƙin cikinsa ma baiyi sallama da Suhailat ba saita waya.
Abin mamaki tunda Baseer ya dawo ɗilau ya nane a gida baya fita balle kai tunanin zai nemi hanyar gidansu Ummu yaje ganinta. Hakan da iyayensa suka ganine ya sasu zaunar dashi sukai masa bayani gameda aurensa da Ummukulsoom da har an tsaida rana.
“Baba an tsaida ranafa? Miyasa ba'a bari nadawo anji ta bakinaba? Wlhy ni zanmafa cigaba da karatunane na mastas (masters)”.
“Kai kasan wani masta basiru, aure dai mun ajiye rana kuma babu fashi, tun watan jiya ma an fara ginin gidanka a faƙon amare”.
“Inna ban ganeba, ni aka farama gini a garinnan? To na ƙasa kona siminti?”.
Wane shege kabama kuɗin sayen simintin da za'ai maka ginin bulo da bulo? Basiru wlhy karka kaini wuyafa, bar ganin muna lallaɓaka, kai bazaka dawo cikin hankalinka bane waishin? Wane irin ruɗi duniya da ganga sheɗanne ke buga maka? Banda rashin hankalima inakai ina yarinya ƴar birni ƴar masu kuɗi? Kai kanama ganin iyayenta zasu bakane......?”
“ALLAH baba zasu bani, naga idan na auri Suhailat kumafa zakuji daɗinnan, dan ɗaukeku zanyi na maida binni.”
“dalla rufama mutane baki shashasha kawai wanda baisan ciwon kansaba”.
Shiru basiru yayi yana ɓata ƙyaƙyƙyawar fuskarsa fara tas.
A ranar da yamma ya shirya yaje gidan su Ummukulsoom, bawai dan taji daɗiba kodan shi yana ɗokin ganinta, a'a soyake yaje yaja mata dogon gargaɗi akan tace ta fasa aurensa, dan yasan hakanne kawai zaisa iyayensa su barsa, soyakema yakoma zaria gobe bazai iya zaman ƙauyennan ba wlhy.
Koda Baseru yaje ya aika yaro kiran Ummukulsoom sai yaron yace ai bata nan, jiya suka tafi kaduna itada Baba.
Shiru Basiru yayi takaici na cinsa, haka yabaro ƙofar gidan yanata wani ɗaɗɗaure fuska shi adole mai aji, ko magana wani yay masa a hanya sai dai ya ɗaga hannu yana wani basarwa. Can yakoma bayan gari tafkin da jama'ar ƙauyen ke ɗibar ruwa, yasamu waje ya zauna yana tunanin mafita, ganin wankin hula zai kaishi dare ya yanke shawarar shiryawa yaje zaria koda yini ɗayane ya gana da abokansa su Areef.
Da wannan shawarar yadawo gida yana shaidama innarsa ashe Ummu taje kaduna?.
“Au kaduna taje? Ko shiyyasa ɗazun a gidan raɗin sunan Amina Rashida ke cemin ƴata antafi birni?”.
“Aiko dai inna, nima duk sainaji babu daɗi daban sametaba, inaga gobe idan ALLAH ya kaimu zanje kaduna na yini da yamma saina dawo?”.
”A gaskiya ina bayanka kaje, yanda kusan shekara ɗaya kenan baku haɗuba yakamata kaje, itama zataji daɗi”.
Kallon Inna yayi a kaikaice yana murmushi kawai dashi kaɗai yasan fassarar kayansa, kafin daga bisani ya amsa mata da “to inna”.
Washe gari kam kamar gaske Baseer yay shiri yace musu yaje kaduna, baba harda bashi kuɗin mota, nanko zaria ya yada zango, ko gidan innarsa baijeba yanufi gidansu Najeeb abokinsa.
⚡⚡⚡⚡⚡⚡⚡
Ummukulsoom taji daɗin zuwanta kaduna sosai, balle ga Aziza da suke kusan sa'anni, komai tare sukeyi abinsu, Baba ma washe gari yabar gidan, dan dama ba'anan yake zamaba idan yazo, yanada masaukinsa saidai ya leƙo su gaisa.
Kwanan Ummukulsoom tara a gidan ranar Aziza take ce mata gobe zata koma gidan aikinta, iyalan gidan Alhaji Sufiyan sun dawo daga tafiyar da sukayi.
Ummu dake kwance tana karatun novel ta tashi zaune tareda ajiye buk ɗin, “Ban ganeba Aziza, aikinmi kuma kikeyi?”.
Murmushi Aziza tayi tana cigaba da gugar kayanta da takeyi da dutsen guga na gawayi, “Ummukulsoom kinsan rayuwa irinta yanzu ba'a zama, ballemu rayuwa ta birni bakamar taku ta karkara ba, nauyi yayma baba yawa shiyyasa bayan munyi candy naga da zaman banza gara ko wani abun naɗanyi, akwai makwafciyarmu tana nema ma yara gidan aiki shinefa namata magana ta samarmin gidan Alhaji Sufyan, da ƙyar baba ya yarda nafara, itama mama saida naita roƙonta wlhy, nakan musu share-share da goge-goge sai kula da yaransu, duk wata dubu goma sha biyar”.
Cikin zaro idanu Ummu tace, “Aziza dubu sha biyar fa? A waɗannan ƴan ayyukan kawai?”.
“Wlhy kuwa Ummu, shiyyasa suma su baba suka barni, kuma ga alkairi da wataran haka kawai za'ai miki, yanzu haka ɗan anko da ƴan abubuwa na kwalliyar ƴa mace basai na takurama su baba suminba, da kuɗina nakeyi”.
“A to nima kam ba'a barina baya wlhy Aziza, ni ɗinnan da kina gani an saka ranar biki, ga baba nauyi yamasa yawa shima kuma bawani ƙarfine dashiba, kinga insha ALLAH kafin dai na koma gida wlhy nasamu abin taimakonsa”.
“Hakane wlhy Ummukhoolsum, kuma tundama bikin ansaka da nisa basai kiyi zamankiba har sai lokacin ya matso, kinga ƙya tara ko yayane”.
Haka sukaita tattauna maganar, Aziza nakuma wayar mata dakai gameda aikin. Daga ƙarshe suka sanarma Inna harira.
Shiru Inna harira tayi tana nazarin maganar tasu, dan wannan kam dole ta tuntuɓi yayanta, idan ya amince babu komai sai Ummu ta fara zuwa.
Da daddare Baba yazo gidan bisaga kiransa da Inna harirah tayi masa a waya, bayan sunyi hirarsu ta zuminci saita zayyano masa zancen aiki da Ummu tace zatayi.
Da farko dai cayay a'a, saida Inna harira tai masa bayani na gamsuwa sannan ya fahimci maganar, saima ya amince kai tsaye, yace “Harira to babu laifi, yanzune na fahimci zancen naki, idan ita Ummukhoolsum ɗin taga zata iya sai tayi, fatana dai ALLAH ya karesu daga sharrin wasu ƴaƴan manyan na rashin tarbiyya”.
“To amin yaya, ai lamarinnema yanzu basai ƴaƴan manya ke lalata yaraba, ƴaƴan talakawanma taƙadirane, fatanmu dai ALLAH ya karesu aduk inda suka tsinci kansu”.
“To Amin ya rabbi harira”.
***********
Washe gari inna harira da kanta tashiga gidan Rahine taimata bayani a samawa Ummu gidan aiki dan ALLAH, amma na mutanen kirki irin gidan da Aziza ke nata.
Baki Rahine ta washe tana faɗin, “Wlhy faɗuwa tazo dai-dai da zama, dama maƙwaftan gidansu Alhaji Sufiyan ɗin suna neman mai aiki kuma budurwa kamardai Aziza, kuma suma basuda damuwa, aiko yau ɗinnan ta shirya sainaje na nunata, ALLAH yasa a dace, ina mai tabbatar miki maman Aziza yarinyar zataji daɗin zama gidan Alhaji Mahmud Ajiwa, tsohon sojane mutumin kirki wlhy”.
Murmushi Inna harirah tayi tana cewa “To Alhamdulillahi, babu damuwa bara na tura miki ita kuwa”.
“To tayi maza tazo kuwa mutafi, dan ba'a sakaci da irin wanga dama kar wasu su rigamu”.
Sosai Aziza tai murna dajin gida kusa da kusa zasu ringa aiki, koba komai zasuga juna kullum.
Itama Ummu taji daɗin hakan, dan haka tafara shiri kamar yanda Inna harira ta sanar mata.
★★★★★★★
Da sallama Ummu tashiga gidan, budurwar dake a tsakar gida tana kwashe kayan shanya ta amsa mata, duhun magriba ta rufa, gashi babu wuta shiyyasa bata fahimci waneneba, tace,
“Wacece dan ALLAH?”.
Murmushi Ummu tayi, dan ta fahimci Azizah ce ɗiyar Inna harirah, dukda dai taɗan jima bata gantaba tun bikinsu Azima. Cikin tsokana Ummu tace, “Ƴar yankar kaice”.
Maganar saita bama Aziza dariya, dan haka ta sagale kayan da tafara kwashewa a igiyar tare da takowa inda Ummu take a hanyar shigowa.
Wani ihun murna Aziza ta saka tana faɗin “Kan bala'i Ummukulsoom! Tab wlhy badan fuskarki bata canjaba da ban ganeki ba, sannu da zuwa keda wa?”.
“Nida Baba ne”. ‘Ummu tafaɗa tana nuna zaure da hannu’.
Inna Harirah data idar da salla ta leƙo tanama Aziza faɗa, “Wai Aziza kanki lafiya kuwa? da mangaribar ALLAH kiringa kira mana bala'i a cikin gida? Keda wace Ummukulsoom ne?”.
“Yi Haƙuri mama, wlhy daɗine yasani faɗa ban shiryaba, Ummukulsoom fa ta ɗilau, hardama baba buhari”.
Da sauri Inna harirah ta ida fitowa daga ɗaki tana gyara ɗaurin zani, “Da gaske ɗiyatace yau agidan? Ina yayan shima?”.
“Aiko dai itace wlhy mama”.
Ummu dai dariya taketa musu, yayinda shima baba yay sallama ya shigo.
Murna sosai takuma kaurewa, dan Inna harira taji daɗin zuwan Ummu, dama kullum cikin yima baba tsogumi take akan rashin barin yaransa zuwa wajemta sosai, mazan sunfi zuwa.
Alwala baba yayi yatafi masallaci, Ummu ma haka tayi tata agida.
Sai da suka nutsu bayan baba ya dawo da malam ɗanjuma baban Aziza sannan aka samu nutsuwar zaman gaisawa da taɗin zuminci. Ummu dai bata iya saka baki sai an sakota, saima Aziza dake zungurinta idan taji tayi shiru.
⚡⚡⚡⚡⚡⚡⚡⚡
Ɓangaren Baseer kam Alhmdllh shima yagama jarabawarsa, a yanzu haka satinsu ɗaya kenan, amma yaƙi tafiya ɗilau, wai sai yayi bautar ƙasa (NYSC) ɗinsa sannan yahuta gaba ɗaya kenan.
Innarsa bataja maganarba, ta shirya taje ɗilau ta sanar musu da yanda sukayi da Baseer, aiko mahaifinsa ya shirya da kansa yabita zaria n, saida yayma Baseer tsiya ta fitar hankali sannan yashirya suka koma ɗilau da baba, babban baƙin cikinsa ma baiyi sallama da Suhailat ba saita waya.
Abin mamaki tunda Baseer ya dawo ɗilau ya nane a gida baya fita balle kai tunanin zai nemi hanyar gidansu Ummu yaje ganinta. Hakan da iyayensa suka ganine ya sasu zaunar dashi sukai masa bayani gameda aurensa da Ummukulsoom da har an tsaida rana.
“Baba an tsaida ranafa? Miyasa ba'a bari nadawo anji ta bakinaba? Wlhy ni zanmafa cigaba da karatunane na mastas (masters)”.
“Kai kasan wani masta basiru, aure dai mun ajiye rana kuma babu fashi, tun watan jiya ma an fara ginin gidanka a faƙon amare”.
“Inna ban ganeba, ni aka farama gini a garinnan? To na ƙasa kona siminti?”.
Wane shege kabama kuɗin sayen simintin da za'ai maka ginin bulo da bulo? Basiru wlhy karka kaini wuyafa, bar ganin muna lallaɓaka, kai bazaka dawo cikin hankalinka bane waishin? Wane irin ruɗi duniya da ganga sheɗanne ke buga maka? Banda rashin hankalima inakai ina yarinya ƴar birni ƴar masu kuɗi? Kai kanama ganin iyayenta zasu bakane......?”
“ALLAH baba zasu bani, naga idan na auri Suhailat kumafa zakuji daɗinnan, dan ɗaukeku zanyi na maida binni.”
“dalla rufama mutane baki shashasha kawai wanda baisan ciwon kansaba”.
Shiru basiru yayi yana ɓata ƙyaƙyƙyawar fuskarsa fara tas.
A ranar da yamma ya shirya yaje gidan su Ummukulsoom, bawai dan taji daɗiba kodan shi yana ɗokin ganinta, a'a soyake yaje yaja mata dogon gargaɗi akan tace ta fasa aurensa, dan yasan hakanne kawai zaisa iyayensa su barsa, soyakema yakoma zaria gobe bazai iya zaman ƙauyennan ba wlhy.
Koda Baseru yaje ya aika yaro kiran Ummukulsoom sai yaron yace ai bata nan, jiya suka tafi kaduna itada Baba.
Shiru Basiru yayi takaici na cinsa, haka yabaro ƙofar gidan yanata wani ɗaɗɗaure fuska shi adole mai aji, ko magana wani yay masa a hanya sai dai ya ɗaga hannu yana wani basarwa. Can yakoma bayan gari tafkin da jama'ar ƙauyen ke ɗibar ruwa, yasamu waje ya zauna yana tunanin mafita, ganin wankin hula zai kaishi dare ya yanke shawarar shiryawa yaje zaria koda yini ɗayane ya gana da abokansa su Areef.
Da wannan shawarar yadawo gida yana shaidama innarsa ashe Ummu taje kaduna?.
“Au kaduna taje? Ko shiyyasa ɗazun a gidan raɗin sunan Amina Rashida ke cemin ƴata antafi birni?”.
“Aiko dai inna, nima duk sainaji babu daɗi daban sametaba, inaga gobe idan ALLAH ya kaimu zanje kaduna na yini da yamma saina dawo?”.
”A gaskiya ina bayanka kaje, yanda kusan shekara ɗaya kenan baku haɗuba yakamata kaje, itama zataji daɗi”.
Kallon Inna yayi a kaikaice yana murmushi kawai dashi kaɗai yasan fassarar kayansa, kafin daga bisani ya amsa mata da “to inna”.
Washe gari kam kamar gaske Baseer yay shiri yace musu yaje kaduna, baba harda bashi kuɗin mota, nanko zaria ya yada zango, ko gidan innarsa baijeba yanufi gidansu Najeeb abokinsa.
⚡⚡⚡⚡⚡⚡⚡
Ummukulsoom taji daɗin zuwanta kaduna sosai, balle ga Aziza da suke kusan sa'anni, komai tare sukeyi abinsu, Baba ma washe gari yabar gidan, dan dama ba'anan yake zamaba idan yazo, yanada masaukinsa saidai ya leƙo su gaisa.
Kwanan Ummukulsoom tara a gidan ranar Aziza take ce mata gobe zata koma gidan aikinta, iyalan gidan Alhaji Sufiyan sun dawo daga tafiyar da sukayi.
Ummu dake kwance tana karatun novel ta tashi zaune tareda ajiye buk ɗin, “Ban ganeba Aziza, aikinmi kuma kikeyi?”.
Murmushi Aziza tayi tana cigaba da gugar kayanta da takeyi da dutsen guga na gawayi, “Ummukulsoom kinsan rayuwa irinta yanzu ba'a zama, ballemu rayuwa ta birni bakamar taku ta karkara ba, nauyi yayma baba yawa shiyyasa bayan munyi candy naga da zaman banza gara ko wani abun naɗanyi, akwai makwafciyarmu tana nema ma yara gidan aiki shinefa namata magana ta samarmin gidan Alhaji Sufyan, da ƙyar baba ya yarda nafara, itama mama saida naita roƙonta wlhy, nakan musu share-share da goge-goge sai kula da yaransu, duk wata dubu goma sha biyar”.
Cikin zaro idanu Ummu tace, “Aziza dubu sha biyar fa? A waɗannan ƴan ayyukan kawai?”.
“Wlhy kuwa Ummu, shiyyasa suma su baba suka barni, kuma ga alkairi da wataran haka kawai za'ai miki, yanzu haka ɗan anko da ƴan abubuwa na kwalliyar ƴa mace basai na takurama su baba suminba, da kuɗina nakeyi”.
“A to nima kam ba'a barina baya wlhy Aziza, ni ɗinnan da kina gani an saka ranar biki, ga baba nauyi yamasa yawa shima kuma bawani ƙarfine dashiba, kinga insha ALLAH kafin dai na koma gida wlhy nasamu abin taimakonsa”.
“Hakane wlhy Ummukhoolsum, kuma tundama bikin ansaka da nisa basai kiyi zamankiba har sai lokacin ya matso, kinga ƙya tara ko yayane”.
Haka sukaita tattauna maganar, Aziza nakuma wayar mata dakai gameda aikin. Daga ƙarshe suka sanarma Inna harira.
Shiru Inna harira tayi tana nazarin maganar tasu, dan wannan kam dole ta tuntuɓi yayanta, idan ya amince babu komai sai Ummu ta fara zuwa.
Da daddare Baba yazo gidan bisaga kiransa da Inna harirah tayi masa a waya, bayan sunyi hirarsu ta zuminci saita zayyano masa zancen aiki da Ummu tace zatayi.
Da farko dai cayay a'a, saida Inna harira tai masa bayani na gamsuwa sannan ya fahimci maganar, saima ya amince kai tsaye, yace “Harira to babu laifi, yanzune na fahimci zancen naki, idan ita Ummukhoolsum ɗin taga zata iya sai tayi, fatana dai ALLAH ya karesu daga sharrin wasu ƴaƴan manyan na rashin tarbiyya”.
“To amin yaya, ai lamarinnema yanzu basai ƴaƴan manya ke lalata yaraba, ƴaƴan talakawanma taƙadirane, fatanmu dai ALLAH ya karesu aduk inda suka tsinci kansu”.
“To Amin ya rabbi harira”.
***********
Washe gari inna harira da kanta tashiga gidan Rahine taimata bayani a samawa Ummu gidan aiki dan ALLAH, amma na mutanen kirki irin gidan da Aziza ke nata.
Baki Rahine ta washe tana faɗin, “Wlhy faɗuwa tazo dai-dai da zama, dama maƙwaftan gidansu Alhaji Sufiyan ɗin suna neman mai aiki kuma budurwa kamardai Aziza, kuma suma basuda damuwa, aiko yau ɗinnan ta shirya sainaje na nunata, ALLAH yasa a dace, ina mai tabbatar miki maman Aziza yarinyar zataji daɗin zama gidan Alhaji Mahmud Ajiwa, tsohon sojane mutumin kirki wlhy”.
Murmushi Inna harirah tayi tana cewa “To Alhamdulillahi, babu damuwa bara na tura miki ita kuwa”.
“To tayi maza tazo kuwa mutafi, dan ba'a sakaci da irin wanga dama kar wasu su rigamu”.
Sosai Aziza tai murna dajin gida kusa da kusa zasu ringa aiki, koba komai zasuga juna kullum.
Itama Ummu taji daɗin hakan, dan haka tafara shiri kamar yanda Inna harira ta sanar mata.
★★★★★★★