Sashe 11
Zazzafar Kauna By Mhiz Innocent Part 1 Complete Hausa Novel · about 8 min read
"Ikon Allah.." Umma ta fad'a tana girgiza kae... Abba beyi k'asa a gwuiwa ba wajen d'akko motar sa ya siyar da ita ba, saboda matsalolin da take dasu yasa ba tayi wani daraja ba gata kuma dama ba babbar mota bace, seya d'auki kud'in Alhaji Mato ya bashi sannan ya rik'e ragowar a hannun sa dan amfanin yau da gobe, abinda ya tsaya masa a rae yanzun kawae shine yadda zeyi ya samu sana'a ko dan ya sanya 'ya'yan nasa a makaranta, abinda ya k'ara masa k'aemi ma akan saka su a makarantar shine.. Rannan suna zaune a cikin parlourn dukan su suna kallan Al jazeera inda Abba ke kallan labarae, Ayrah na zaune gefen Abban itama tana kallan T.Vn kamar me fuskantar abinda ake nunawa a ciki, daga k'arshe a cikin labaran aka nuno wasu d'alibae da Uniform d'in su, se kuwa tayi zumbur ta tashi zaune tana kallan Abba tace
"Abba mun dena zuwa makaranta?" kallan ta Abba yayi cikin mamakin jin furucin ta, se yayi murmushi sannan yace yana shafa doguwar sumar kanta dake a bud'e
"A'ah za'a sanya ku mana"
"Abba yaushe?" ta sake tambayar sa, seya d'an yi shiru kana yace
"Nan bada dad'ewa ba Uhmm?"
"Hadda Raj koh?" ta fad'a tana murmurshi, zancen kenan dan kullum idan ba tayi maganar Raj ba toh ba Ayrahn bace
"Ehh" Abba ya fad'a yana maeda duban sa kan T.V.
.... Sosae Umma ta takurawa Abba akan zuwa asibiti saboda rashin baccin da yake samu, shima kansa rashin baccin na damun sa dan haka a wannan karon da tazo masa da k'orafi be musa mata ba ya shirya ya tafi asibitin, gwajin hawan jini aka fara masa, kuma tashin farko su kaga yanda jinin sa ya hau, sosae suka bashi shawarwari akan hakan da kuma magunguna, hakan ba k'aramin kuma tayar masa da hankali yayi ba, amma gudun kada hankalin Umma ya tashi yasa be sanar da ita ba, kawae yace mata an gwada shi amma basu fad'a masa aenahin abinda ke damun sa ba se result d'in ya fito, haka ta yadda da abinda ya fad'a mata d'in, yayin da shi kuma ya cigaba da shan magungunan sa ba tare daya bari Umman ta sani ba. A lokacin ne ya cigaba da fama da rashin bacci da kuma tunanin daya zame masa jiki, se kuma bugun zuciya da shima baya rabo dashi, haka wataran ze kwana a zaune, se dae da yake baya bari lokacin ya tafi masa a banza se hakan yake sakawa baya wani damuwa sosae, dan kuwa k'arin lokacin karatun Qur'an ya samu, idan dae ya fahimci bacci baze zo masa ba seya fito tsakar gidan nasu ya shimfid'a dadduma yayi ta karatu har zuwa asuba, ranar da kuma ya samu baccin se yayi baccin sosae, sau da dama Umma kan farka ta same shi yana karatu, dalilin kenan daya sanya bata damu da rashin baccin nasa ba, saboda ta riga data saba da ganin sa cikin dare yana tashi karatu, se dae tasan ya k'ara lokacin karatun, amma duk da haka bata kawo rashin samun bacci ne ya sanya shi k'ara lokacin karatun ba, tafi ta'allak'a hakan da yanayin rayuwa kawae.. Sanda Umman ta gano ciwon dake tattare da Abban ba k'aramin tashin hankali ta shiga ba, dan har kuka seda tayi, Abba ya fesar da iska daga bakin sa yana kallan ta yace
"Kiyi hak'uri kiyi shiru, kada kisa nima nawa hankalin ya tashi mana"
"Amma Abban su meyasa ka 6oye min?"
"Toh yanzu ba gashi kin sani ba?" ya fad'a yana kallan ta, seta share hawayen fuskar ta sannan tace
"Duk da kullum cikin yi maka addu'a nake, amma ko ba komae zan dage da maka addu'a akan ciwon koh?"
"Toh shikenan nayi laefi amin afuwa" ya fad'a yana kallan ta da tattausan murmushi akan fuskar sa, itama murmurshin tayi duk da yadda can k'asan zuciyar ta ke cunkushe da tausayin Abban.
.. Sosae Abba ya dage wajen neman sana'ar da zata rufa musu asiri, se dae har zuwa lokacin be samu ba, gaba d'aya yanzu burin sa be wuce na yadda ze samu ya sanya Yah Sadeeq da Ayrah a makaranta ba dan haka idan ya tashi tun safe ya fita baya dawowa se dare amma har zuwa lokacin be samu ba.
.. "Abba wae ana sallama da kae" Yah Sadeeq ya fad'a yana Kallan Abba dake zaune
"Inji wa?" Abban ya fad'a yana kallan sa, girgiza kae Yah Sadeeq yayi sannan yace
"Abba bansan shi ba.."
"Toh Ikon Allah" Abba ya fad'a yana mik'ewa, ya kalli Umma da itama kallan sa take yace
"Bari naje.."
"A dawo lafiya" ta fad'a sanda yake barin tsakar gidan zuwa waje.. Murmushi yayi sanda yaga mak'ocin sane wanda suke yawan had'uwa a masallaci, seya mik'a masa hannu suka gaesa sannan mutumin yace
"Wato dama magana ce akan wani aeki, yasa nace bari na maka magana idan zaka iya toh seka fara ko ranar litinin ne.." sosae annurin fuskar Abba ya k'aru yace
"Ina jin ka wane irin aeki ne?"
"Aekin Company ne haka amma ba wani aekin wahala bane sosae, idan ka amince zaka iya se muje ka gani" sosae Abba yaji dad'in wannan abu dan haka cikin farin ciki yace
"Toh nagode nagode sosae, Allah ya saka da alkhaeri.."
"Ameen Ameen" mutumin ya fad'a. Abba na komawa gida ya sanar da Umma abin alkhaerin daya same su, sosae Umman ma taji dad'i dan haka babu 6ata lokaci Abba ya gabatar da isthikara, kafin ya fara zuwa aekin kuwa sosae yaji ya kwanta masa, har ya k'agu ma ya fara aekin.. Ranar litinin kuwa Abba ya fara aekin, kuma a ranar aka fad'a masa albashin sa, duk da kud'in basu taka kara sun karya ba amma shi a wajen sa da iyalin sa sosae suka ji dad'i, suka kuma godewa Allah.. Babu 6ata lokaci k'arshen wata nayi Abba ya sanya su Ayrah a makarantar gwamnati d'an nesa da gidan su, yayi amfani da kud'in ya siya musu duk wasu kaya na buk'ata da yasan zasu buk'ace su, farin ciki a wajen Ayrah kamar zata yi mene, dan sosae tayi missing School, yadda suka samu background me kyau ya sanya yanzun abin bezo musu da wahala ba, duk da yanayi na chanji da yake tsakanin government school da private school, dan haka suka cigaba da karatun su.. Kud'in Abban gaba d'aya yake k'arewa a wajen hidimar makaranta, kud'in mota da kuma kud'in cefane dan haka akwae wani mutum da yake siyar da kayan abinci a wajen sa yake kar6ar bashin abinci duk k'arshen wata, wani watan kuma seya bashi kud'in sa ya sake kar6ar wasu, haka rayuwar tasu ta cigaba da kasancewa. Tun daga wancan lokacin Abba be sake bi takan Alhaji Mato ba dan ya riga yasan babu abinda ze saka ya sake bashi wani abun ko kuma jari, dan haka kwata kwata ma bebi ta kansa ba, ya fita harkar sa kamar yadda shima ya fita tasa. A 6angaren Ayrah kuwa zuwa lokacin tun tana zancen Raj har ta gaji ta dena yi, dan tun iyayen na biye mata har suka zo suka dena kula ta idan tayi zancen nasa, basu san me zasu ce mata akan Raj d'in ba dan kuwa a lokacin shekarun ta sunyi kad'an ta fahimci irin abinda Abbun yayi wa Abba.
.. Kwanaki nata tafiya, haka watanni ma suna ta shud'ewa suka had'u suka bada shekaru, izuwa lokacin sosae hidimomi suka taru suka k'ara yiwa Abba yawa, ga kuma kullum yadda tsadar abubuwa ke k'aruwa amma kuma albashin sa kamar na da ne, ba'a k'ara musu ba ballantana su samu sauk'in yadda abubuwa ke ta tashi, k'arshen wata ne a lokacin sanda aka musu albashi, dama kuma kafin zuwan albashin ya riga ya kashe su da bashi, kae tsaye seda ya fara zuwa kasuwa ya siyowa su Ayrah sabbin Uniform, a yadda yaso ma har da jaka da takalma ze siya musu saboda yadda nasun suka tsufa amma kuma yasan idan yayi hakan zasu takura ne matuk'a, dan haka kawae daga Uniform d'in ya baro kasuwar, daga nan ya wuce ya biya wad'anda ke binsa bashi wanda bashi da yawa, ya zama na saura kud'in daya san na cefane ne kawae dana kud'in motar su Ayrahn. Wajen da yaje na k'arshe shine wajen wanda yake kar6ar kayan abinci a wajen sa, ya k'arasa da sallama yana neman waje ya zauna, amsa masa sallamar mutumin yayi sannan Abba ya d'an yi shiru yana tunanin ta inda ze fara, seya sanya hannu cikin aljihu ya d'akko kud'in daya ware wanda ze bashi, ya mik'a masa yace
"Gashi.." kar6a mutumin yayi yana karkad'e hannun sa da fulawa ta 6ata, ya k'irga sannan ya kalli Abba
"Wani abun za'a baka da kud'in ne?" girgiza kae Abba yayi cikin sarewa da yadda yaga mutumin kamar wanda ze bashi kayan kyauta yace
"A'ah kayi hak'uri don Allah, kasan lamarin ne se a hankali, ka rik'e wannan, a bani kayan kamar yadda aka saba bani idan yaso se a d'ora akan wad'ancan" tun kafin ya kae k'arshen maganar mutumin ya fara girgiza kae, yana gamawa yace
"A'ah wallahi bazan iya ba, kae ma kayi hak'uri, duk lokacin daka gama biyan bashin se kazo mu san yadda za'ayi, shine kawae alfarmar da zan iya maka" Abba ya runtse idanun sa yana jin gaba d'aya jikin sa babu dad'i, dama daga yadda yaga yanayin mutumin yasan ba lallae ya yadda da abinda yazo masa dashi d'in ba, dan haka ya mik'e yace a hankali
"Toh nagode, zan kawo maka cikon kud'in In Allah ya yadda.." Abba ya fad'a yana yin gaba, mutumin ya bishi da kallo yace bayan yaja tsaki
"Ayi mutum kullum cikin neman alfarma yake, na tsani irin haka wallahi" ya fad'a yana d'aura wani mae a cikin leda..
... Da sallama Abba ya shiga gidan, Ayrah ta k'arasa ta rungume Abban tana fad'in
"Abba sannu da zuwa"
"Yawwah sannu Auta" ya fad'a yana sakar mata ledar hannun sa daya shigo da ita, tana shirin juyawa yace
"Ina d'an kwalin kuma?"
"Abba tsifa Umma ke min, yanzun na cire shi" ta fad'a tana d'an murmushi gami da shafa kanta
"Abba mun dena zuwa makaranta?" kallan ta Abba yayi cikin mamakin jin furucin ta, se yayi murmushi sannan yace yana shafa doguwar sumar kanta dake a bud'e
"A'ah za'a sanya ku mana"
"Abba yaushe?" ta sake tambayar sa, seya d'an yi shiru kana yace
"Nan bada dad'ewa ba Uhmm?"
"Hadda Raj koh?" ta fad'a tana murmurshi, zancen kenan dan kullum idan ba tayi maganar Raj ba toh ba Ayrahn bace
"Ehh" Abba ya fad'a yana maeda duban sa kan T.V.
.... Sosae Umma ta takurawa Abba akan zuwa asibiti saboda rashin baccin da yake samu, shima kansa rashin baccin na damun sa dan haka a wannan karon da tazo masa da k'orafi be musa mata ba ya shirya ya tafi asibitin, gwajin hawan jini aka fara masa, kuma tashin farko su kaga yanda jinin sa ya hau, sosae suka bashi shawarwari akan hakan da kuma magunguna, hakan ba k'aramin kuma tayar masa da hankali yayi ba, amma gudun kada hankalin Umma ya tashi yasa be sanar da ita ba, kawae yace mata an gwada shi amma basu fad'a masa aenahin abinda ke damun sa ba se result d'in ya fito, haka ta yadda da abinda ya fad'a mata d'in, yayin da shi kuma ya cigaba da shan magungunan sa ba tare daya bari Umman ta sani ba. A lokacin ne ya cigaba da fama da rashin bacci da kuma tunanin daya zame masa jiki, se kuma bugun zuciya da shima baya rabo dashi, haka wataran ze kwana a zaune, se dae da yake baya bari lokacin ya tafi masa a banza se hakan yake sakawa baya wani damuwa sosae, dan kuwa k'arin lokacin karatun Qur'an ya samu, idan dae ya fahimci bacci baze zo masa ba seya fito tsakar gidan nasu ya shimfid'a dadduma yayi ta karatu har zuwa asuba, ranar da kuma ya samu baccin se yayi baccin sosae, sau da dama Umma kan farka ta same shi yana karatu, dalilin kenan daya sanya bata damu da rashin baccin nasa ba, saboda ta riga data saba da ganin sa cikin dare yana tashi karatu, se dae tasan ya k'ara lokacin karatun, amma duk da haka bata kawo rashin samun bacci ne ya sanya shi k'ara lokacin karatun ba, tafi ta'allak'a hakan da yanayin rayuwa kawae.. Sanda Umman ta gano ciwon dake tattare da Abban ba k'aramin tashin hankali ta shiga ba, dan har kuka seda tayi, Abba ya fesar da iska daga bakin sa yana kallan ta yace
"Kiyi hak'uri kiyi shiru, kada kisa nima nawa hankalin ya tashi mana"
"Amma Abban su meyasa ka 6oye min?"
"Toh yanzu ba gashi kin sani ba?" ya fad'a yana kallan ta, seta share hawayen fuskar ta sannan tace
"Duk da kullum cikin yi maka addu'a nake, amma ko ba komae zan dage da maka addu'a akan ciwon koh?"
"Toh shikenan nayi laefi amin afuwa" ya fad'a yana kallan ta da tattausan murmushi akan fuskar sa, itama murmurshin tayi duk da yadda can k'asan zuciyar ta ke cunkushe da tausayin Abban.
.. Sosae Abba ya dage wajen neman sana'ar da zata rufa musu asiri, se dae har zuwa lokacin be samu ba, gaba d'aya yanzu burin sa be wuce na yadda ze samu ya sanya Yah Sadeeq da Ayrah a makaranta ba dan haka idan ya tashi tun safe ya fita baya dawowa se dare amma har zuwa lokacin be samu ba.
.. "Abba wae ana sallama da kae" Yah Sadeeq ya fad'a yana Kallan Abba dake zaune
"Inji wa?" Abban ya fad'a yana kallan sa, girgiza kae Yah Sadeeq yayi sannan yace
"Abba bansan shi ba.."
"Toh Ikon Allah" Abba ya fad'a yana mik'ewa, ya kalli Umma da itama kallan sa take yace
"Bari naje.."
"A dawo lafiya" ta fad'a sanda yake barin tsakar gidan zuwa waje.. Murmushi yayi sanda yaga mak'ocin sane wanda suke yawan had'uwa a masallaci, seya mik'a masa hannu suka gaesa sannan mutumin yace
"Wato dama magana ce akan wani aeki, yasa nace bari na maka magana idan zaka iya toh seka fara ko ranar litinin ne.." sosae annurin fuskar Abba ya k'aru yace
"Ina jin ka wane irin aeki ne?"
"Aekin Company ne haka amma ba wani aekin wahala bane sosae, idan ka amince zaka iya se muje ka gani" sosae Abba yaji dad'in wannan abu dan haka cikin farin ciki yace
"Toh nagode nagode sosae, Allah ya saka da alkhaeri.."
"Ameen Ameen" mutumin ya fad'a. Abba na komawa gida ya sanar da Umma abin alkhaerin daya same su, sosae Umman ma taji dad'i dan haka babu 6ata lokaci Abba ya gabatar da isthikara, kafin ya fara zuwa aekin kuwa sosae yaji ya kwanta masa, har ya k'agu ma ya fara aekin.. Ranar litinin kuwa Abba ya fara aekin, kuma a ranar aka fad'a masa albashin sa, duk da kud'in basu taka kara sun karya ba amma shi a wajen sa da iyalin sa sosae suka ji dad'i, suka kuma godewa Allah.. Babu 6ata lokaci k'arshen wata nayi Abba ya sanya su Ayrah a makarantar gwamnati d'an nesa da gidan su, yayi amfani da kud'in ya siya musu duk wasu kaya na buk'ata da yasan zasu buk'ace su, farin ciki a wajen Ayrah kamar zata yi mene, dan sosae tayi missing School, yadda suka samu background me kyau ya sanya yanzun abin bezo musu da wahala ba, duk da yanayi na chanji da yake tsakanin government school da private school, dan haka suka cigaba da karatun su.. Kud'in Abban gaba d'aya yake k'arewa a wajen hidimar makaranta, kud'in mota da kuma kud'in cefane dan haka akwae wani mutum da yake siyar da kayan abinci a wajen sa yake kar6ar bashin abinci duk k'arshen wata, wani watan kuma seya bashi kud'in sa ya sake kar6ar wasu, haka rayuwar tasu ta cigaba da kasancewa. Tun daga wancan lokacin Abba be sake bi takan Alhaji Mato ba dan ya riga yasan babu abinda ze saka ya sake bashi wani abun ko kuma jari, dan haka kwata kwata ma bebi ta kansa ba, ya fita harkar sa kamar yadda shima ya fita tasa. A 6angaren Ayrah kuwa zuwa lokacin tun tana zancen Raj har ta gaji ta dena yi, dan tun iyayen na biye mata har suka zo suka dena kula ta idan tayi zancen nasa, basu san me zasu ce mata akan Raj d'in ba dan kuwa a lokacin shekarun ta sunyi kad'an ta fahimci irin abinda Abbun yayi wa Abba.
.. Kwanaki nata tafiya, haka watanni ma suna ta shud'ewa suka had'u suka bada shekaru, izuwa lokacin sosae hidimomi suka taru suka k'ara yiwa Abba yawa, ga kuma kullum yadda tsadar abubuwa ke k'aruwa amma kuma albashin sa kamar na da ne, ba'a k'ara musu ba ballantana su samu sauk'in yadda abubuwa ke ta tashi, k'arshen wata ne a lokacin sanda aka musu albashi, dama kuma kafin zuwan albashin ya riga ya kashe su da bashi, kae tsaye seda ya fara zuwa kasuwa ya siyowa su Ayrah sabbin Uniform, a yadda yaso ma har da jaka da takalma ze siya musu saboda yadda nasun suka tsufa amma kuma yasan idan yayi hakan zasu takura ne matuk'a, dan haka kawae daga Uniform d'in ya baro kasuwar, daga nan ya wuce ya biya wad'anda ke binsa bashi wanda bashi da yawa, ya zama na saura kud'in daya san na cefane ne kawae dana kud'in motar su Ayrahn. Wajen da yaje na k'arshe shine wajen wanda yake kar6ar kayan abinci a wajen sa, ya k'arasa da sallama yana neman waje ya zauna, amsa masa sallamar mutumin yayi sannan Abba ya d'an yi shiru yana tunanin ta inda ze fara, seya sanya hannu cikin aljihu ya d'akko kud'in daya ware wanda ze bashi, ya mik'a masa yace
"Gashi.." kar6a mutumin yayi yana karkad'e hannun sa da fulawa ta 6ata, ya k'irga sannan ya kalli Abba
"Wani abun za'a baka da kud'in ne?" girgiza kae Abba yayi cikin sarewa da yadda yaga mutumin kamar wanda ze bashi kayan kyauta yace
"A'ah kayi hak'uri don Allah, kasan lamarin ne se a hankali, ka rik'e wannan, a bani kayan kamar yadda aka saba bani idan yaso se a d'ora akan wad'ancan" tun kafin ya kae k'arshen maganar mutumin ya fara girgiza kae, yana gamawa yace
"A'ah wallahi bazan iya ba, kae ma kayi hak'uri, duk lokacin daka gama biyan bashin se kazo mu san yadda za'ayi, shine kawae alfarmar da zan iya maka" Abba ya runtse idanun sa yana jin gaba d'aya jikin sa babu dad'i, dama daga yadda yaga yanayin mutumin yasan ba lallae ya yadda da abinda yazo masa dashi d'in ba, dan haka ya mik'e yace a hankali
"Toh nagode, zan kawo maka cikon kud'in In Allah ya yadda.." Abba ya fad'a yana yin gaba, mutumin ya bishi da kallo yace bayan yaja tsaki
"Ayi mutum kullum cikin neman alfarma yake, na tsani irin haka wallahi" ya fad'a yana d'aura wani mae a cikin leda..
... Da sallama Abba ya shiga gidan, Ayrah ta k'arasa ta rungume Abban tana fad'in
"Abba sannu da zuwa"
"Yawwah sannu Auta" ya fad'a yana sakar mata ledar hannun sa daya shigo da ita, tana shirin juyawa yace
"Ina d'an kwalin kuma?"
"Abba tsifa Umma ke min, yanzun na cire shi" ta fad'a tana d'an murmushi gami da shafa kanta