Sashe 6
Mutum Da Duniyarsa Part 1 Complete Hausa Novel · about 7 min read
Jiddah dake fitowa daga d'aki cikin shirin fita ta kalli Umma dake zaune a tsakar gida tanajin redio, su kad'aine a gidan, su walida sun wuce islamiyya.
“Umma bara naje Na duba Maman Sadiq daga nan zanje na duba sa'adatu sulaiman ta islamiyyarmu ance batada lafiya yau ko islamiyya batajeba”.
“To jiddah saikin dawo, amma a dawo dai da wuri”.
“To Umma insha ALLAH”.
A k'afa ta taka har zuwa gidan Uncle yahaya, dan basuda wani nisa mai yawa, ta iske gidan shiru, su Sadiq duk sun wuce makaranta, Maman sadiq dake wance a tsakar gida ta d'ago Kai tana murmushi da amsa sallamar Jiddah.
“Yau malama ce a gidan namu?”.
Jiddah ta zauna gefen tabarmar tana yaye nik'ab d'inta, fuskarta d'auke da murmushi ta fara gaisheta. Maman sadiq ta mik'e zaune itama tana amsawa.
“Maman sadiq yanaji gidan shiru?”.
“k'annen naki duk suna islamiyya Jiddah, yasu Zarah?”.
“Suna lafiya, suma idan sun dawo islamiyya zasu biyo dubaki”.
“ALLAH ya dawo dasu lafiya”,
“Amin mama”. Jiddah tafad'a tana mik'ewa tsaye, hijjab d'inta ta cire ta d'auki tsintsiya ta share tsakar gidan. Duk wani aiki daya dace tayisa, ta dafa musu taliya bisa Umarnin Maman sadiq d'in. Bayan ta kammala komai taima Maman sadiq daketa kwarara Mata addu'a sallama ta tafi.
Daga nan napep ta hau zuwa gidansu Sa'adatu sulaiman d'in.
Bata wani dad'e a canba takuma hawo napep zuwa gida kasancewar yamma tayi lik'is, gab ma ake da kiran magriba.
Tunda ta fito a napep d'in gabanta ya fad'i domin ganin motar Abbansu a k'ofar gida, jiki a sanyaye ta mik'ama mai a daidaita hamsin d'insa tanufi k'ofar gidansu, kamar kullum saida tayi addu'ar shiga gida sannan ta shiga da sallama.
Tunkan ta k'asara shiga take jiyo sautin muryar Abbansu Na magana a zafafe.... Batada ikon juyawa dan haka ta ida shiga. Umma Na zaune a kujera y'ar tsugunno, yayinda Abba ke bisa tabarma da Umma ta shinfid'a masa. Yaye nik'ab d'inta tayi tak'arasa gabansa ta durk'usa, cikin rawar murya tace, “Abbah ina yini?”.
Harara yakuma zuba Mata, wadda dama tunda ta shigo yake mata ita. “Daga ina kike k?, nifa bazan d'auki wannan iskancin nakuba, wlhy duk wadda tajawo min magana saidai ya k'arema uwarku, ke ko kunya bak'yaji kiyita yawo gand'an-gand'an cikin anguwa domin kuji dad'in tozartani a dinga nunaku Ana y'ay'an Alhaji zakari ne ko? To lallai bazan lamunta ba, kodai ki fidda Mijin aure kokuma wlhy Na baki duk Wanda yaymin, itama Zarahn tazo ta fidda miji dan banga amfanin wannan karatunba, kuma da kukeyi bazai amfaneku da Komaiba balleni dake wahala daku”.
Cikin share hawaye Jiddah tace, ”Abbah kayi hak'uri, wlhy ba wani waje najeba, gidan Uncle yahaya naje Na duba Maman Sadiq batada lafiya”.
“Wannan kuma ke kika sani, nidai nafad'a miki”.
Umma na zaune tana saurarensu, duk k'ok'arinka baka isa gane yanayin da take cikiba, dan fuskarta gwanace wajen shanye damuwa da 6acin rai. Koda Jiddah ta tashi ta shige d'akinsu tana hawaye da kallo kawai Umma ta bita, bayan shigewarta ta d'auke idonta tana maidawa ga Abba.
“Alhaji nikam inason na tambayeka wani abu”.
Banza yay bai tanka mataba, sai dai ya nuna alamun yana saurarenta.
Bata damuba itama ta cigaba da fad'in “Shin wani yata6a nuna maka illar abinda kakeyi a rayuwarka kuwa? Baka tsoron ranar da zakayi nadama akan wannan ak'idar taka ne? Kokuwa dan kaga dai ina maka shiru akan lamarin yarannan? Lallai Ubangiji adalin sarkine, domin adalcin mulkinsa ne yasa shi fidda rayayye a cikin matacce wlhy, lallai ina jiye maka ranar dana sani”.
Umma Na gama fad'a ta tashi ta shige d'akinta. Cike da tsantsar takaici Abba ya bita da kallo, sai dai kuma ya had'iye abinsa ya mik'e domin bin bayanta.
Umma dake zaune a bakin gado tayi tagumi ta d'ago idanu ta kallesa kafin ta janye.
Zama yay kusa da ita a bakin gadon yana fad'in “ke dad'ina dake Yagana rashin fahimta, to miye Na yankamin wannan maganganun?”.
Murmushi kawai Umma tayi, dan hakan da yayi yakuma tabbatar Mata da zarginta. Ta d'an kallesa a kaikaice, “Halan yau amarya ta murd'a kanbunta na doguwar tafiya? Shiyyasa aka taho ga juji?”......
Da sauri ya saka hannu ya rufe mata baki. “Nidai karkimin sharri, a yaushe na ta6a cemiki juji?”.
Nanma murmishin Umma tai kawai ta d'auke kanta tana had'iye wani Abu mai d'aci. Lallai rayuwar wasu mazan wanan zamanin Na d'aure kanta, mace batada wani kima ko muhimmanci a garesu sai in zasu biya buk'atarsu. Takanyi wata bataga Abba a Idonta ba, badan tayi tsufan da bazata iya amfanar dashi ba, a'a sai dan kawai ita uwace ta y'ay'a Mata wad'anda ba sune tsarinsa ko ra'ayinsa ba, idan harka gansa yana yawan zuwa gidan to lallai yayi fad'ane da hindatu ko tayi wata tafiyar da bazai iya jurewaba shikuma, to lallai a wannan lokacin zai maida gidanta wajen zuwa, abinda ke 6ata ranta da zuwan nashi shine gushewar farin cikin yaranta, dan yata caccakarsu da jifansu da kalamai marasa dad'inji, badan sun masa laifin komaiba, sai dan kawai su ba abin sonsa baneba............
Katse mata tunani yay da jawota jikinsa, tai firgigit Na dawowa hayyacinta, sannan ta janye jikinta tana mik'ewa.
Fuskar Abbah a d'aure yace, “Amma kinsan hakan bakomai bane a gareki sai nemawa kai tsunuwar Ubangiji da mala'iku ko? Dan inada ikon nemanki a duk sanda Na gadama kuma nayi buk'ata.
Wani murmushi. Takaici Umma tayi tana had'iye hawayen dake Neman cika Mata idanu, da k'yar ta iya furta “Salla ake kira”.
Tsaki yayi ya cire hular kansa ya ajiye a saman gadon sannan ya mik'e, babbar rigarsa ya ajiye itama kusada hular ya fita.
Umma ta share hawayen fuskarta da bakin zani kafin tabi bayansa zuwa tsakar gidan. Yana zaune gindin rijiya a kujerar da Umma ta tashi, k'arasowa tayi ta d'auraye butar k'arfe data d'akko a d'aki sannan ta zuba masa ruwa ta rissina gabansa ta ajiye.
Hakan yayi dai-dai da shigowar Zarah da Walida suna Y'ar dariya, amma ganin Abbansu Na alwala sai kowa tai azamar had'iye dariyarta, ko kad'an basu Lura da motarsa ba a waje su.
Kallo d'aya yay musu ya d'auke idonsa, yayinda sukuma suka durk'usa suna gaisheshi.
“Lafiya”. Kawai yace yaci gaba da alwalarsa.
Jiki a sanyaye suka maida kallonsu ga Ummansu. “Umma barka da gida”.
Murmushin kwantar da hankali ta sakar musu tana fad'in “y'an makaranta an dawo?”.
“Eh Umma”. Suka amsa murya na rawa, kafin su mik'e zuwa d'akinsu jiki a sanyaye.
Jiddah dake kuka tun bayan tasowarta gaban Abbah ta mik'e da sauri jin maganar y'an uwanta, bata buk'atar su isketa tana kukan, dan haka tai azamar share Hawayenta.
Yayinda suka shigo da sallama saita tarbesu da fara'a, harda tsokanarsu.
“y'an matan gidanmu yau kun makara, dolene ayi muku bulalar makara gaskiya”.
Duk yanda taso 6oye musu hakan bai hanasu fahimtar tayi kukaba, sai gani kawai tai Walida ta fad'o kanta ta fashe da kuka, itama zaran saita had'asu ta rungume tana sakin Nata kukan. Daman sunsan zuwan Abbansu gidan tamkar zuwan 6acin rai ne a garesu da Ummansu abar alfaharinsu da sonsu.
Umma data d'aga labulensu saboda Abba ya fita masallaci tace, “Kukuma minene haka? Nifa kunsan banason wannan shashancin, kufito kuyi alwala, k Zarah tunda ba salla zakiyiba maza fito ki d'aurayemin kulolin Abbanku Na abinci”. Daga haka ta Saki labulen tabar wajen.
Suma sai suka saki juna kowacce Na share hawayrnta, sunsan ita kanta Umman nasu k'arfin hali kawai takeyi. Umarninta sukabi suka fito waje, walida da Jiddah suka d'auka butocin al'awala, Zarah kuma ta shiga kicin d'akko kulolin.................✍🏻
*_ALLAH ka gafartama iyayenmu_*😭🙏🏻
[11/19/2019, 3:14 PM] 💞Noorunnisa💞: *_Typing📲_*
*_💡HASKE WRITER'S ASSO...._*
*_💧MUTUM DA DUNIYARSA....!!💧_*
_(ya dace ya gyara kansa)_
*_Bilyn Abdull ce🤙🏻_*
*_[5......]_*
..............Gaba d'aya saisu Jiddah suka kasance cikin rashin sakewa, dan koda suka idar da salla basu fito tsakar gidaba, duk da zafin da ake zubawa yau. Itama Umma bata nemesu ba, dan tana idar da salla ta fito ta had'a abincin Abba takai falo, baiwar ALLAH harda kunna turaren wuta da maganin sauro. Tana kammalawa Ana kiran isha'i, dan haka bata nemesuba tawuce d'aki dan yin salla.
Ana idar da sallar isha'i Abba ya shigo gidan, babu batun sallama dama a tsarinsa sai gyaran murya, ada dasu Jiddah Na k'anana dasunji gyaran muryarsa suke guduwa su 6uya. (Humm ALLAH ya k'yauta🙁).
Babu kowa a tsakar gidan, dan haka ya wuce d'akin Umma, kulolin dake a tsakkiyar falon yake bi da kallo, kafin ya maida kallonsa ga Umma dake can wani d'an loko inda ta maida wajen ibadarta a tsakanin kujeru. Addu'a takeyi, dan haka baice komaiba ya zauna a kujera mai zaman mutum biyu.
“Umma bara naje Na duba Maman Sadiq daga nan zanje na duba sa'adatu sulaiman ta islamiyyarmu ance batada lafiya yau ko islamiyya batajeba”.
“To jiddah saikin dawo, amma a dawo dai da wuri”.
“To Umma insha ALLAH”.
A k'afa ta taka har zuwa gidan Uncle yahaya, dan basuda wani nisa mai yawa, ta iske gidan shiru, su Sadiq duk sun wuce makaranta, Maman sadiq dake wance a tsakar gida ta d'ago Kai tana murmushi da amsa sallamar Jiddah.
“Yau malama ce a gidan namu?”.
Jiddah ta zauna gefen tabarmar tana yaye nik'ab d'inta, fuskarta d'auke da murmushi ta fara gaisheta. Maman sadiq ta mik'e zaune itama tana amsawa.
“Maman sadiq yanaji gidan shiru?”.
“k'annen naki duk suna islamiyya Jiddah, yasu Zarah?”.
“Suna lafiya, suma idan sun dawo islamiyya zasu biyo dubaki”.
“ALLAH ya dawo dasu lafiya”,
“Amin mama”. Jiddah tafad'a tana mik'ewa tsaye, hijjab d'inta ta cire ta d'auki tsintsiya ta share tsakar gidan. Duk wani aiki daya dace tayisa, ta dafa musu taliya bisa Umarnin Maman sadiq d'in. Bayan ta kammala komai taima Maman sadiq daketa kwarara Mata addu'a sallama ta tafi.
Daga nan napep ta hau zuwa gidansu Sa'adatu sulaiman d'in.
Bata wani dad'e a canba takuma hawo napep zuwa gida kasancewar yamma tayi lik'is, gab ma ake da kiran magriba.
Tunda ta fito a napep d'in gabanta ya fad'i domin ganin motar Abbansu a k'ofar gida, jiki a sanyaye ta mik'ama mai a daidaita hamsin d'insa tanufi k'ofar gidansu, kamar kullum saida tayi addu'ar shiga gida sannan ta shiga da sallama.
Tunkan ta k'asara shiga take jiyo sautin muryar Abbansu Na magana a zafafe.... Batada ikon juyawa dan haka ta ida shiga. Umma Na zaune a kujera y'ar tsugunno, yayinda Abba ke bisa tabarma da Umma ta shinfid'a masa. Yaye nik'ab d'inta tayi tak'arasa gabansa ta durk'usa, cikin rawar murya tace, “Abbah ina yini?”.
Harara yakuma zuba Mata, wadda dama tunda ta shigo yake mata ita. “Daga ina kike k?, nifa bazan d'auki wannan iskancin nakuba, wlhy duk wadda tajawo min magana saidai ya k'arema uwarku, ke ko kunya bak'yaji kiyita yawo gand'an-gand'an cikin anguwa domin kuji dad'in tozartani a dinga nunaku Ana y'ay'an Alhaji zakari ne ko? To lallai bazan lamunta ba, kodai ki fidda Mijin aure kokuma wlhy Na baki duk Wanda yaymin, itama Zarahn tazo ta fidda miji dan banga amfanin wannan karatunba, kuma da kukeyi bazai amfaneku da Komaiba balleni dake wahala daku”.
Cikin share hawaye Jiddah tace, ”Abbah kayi hak'uri, wlhy ba wani waje najeba, gidan Uncle yahaya naje Na duba Maman Sadiq batada lafiya”.
“Wannan kuma ke kika sani, nidai nafad'a miki”.
Umma na zaune tana saurarensu, duk k'ok'arinka baka isa gane yanayin da take cikiba, dan fuskarta gwanace wajen shanye damuwa da 6acin rai. Koda Jiddah ta tashi ta shige d'akinsu tana hawaye da kallo kawai Umma ta bita, bayan shigewarta ta d'auke idonta tana maidawa ga Abba.
“Alhaji nikam inason na tambayeka wani abu”.
Banza yay bai tanka mataba, sai dai ya nuna alamun yana saurarenta.
Bata damuba itama ta cigaba da fad'in “Shin wani yata6a nuna maka illar abinda kakeyi a rayuwarka kuwa? Baka tsoron ranar da zakayi nadama akan wannan ak'idar taka ne? Kokuwa dan kaga dai ina maka shiru akan lamarin yarannan? Lallai Ubangiji adalin sarkine, domin adalcin mulkinsa ne yasa shi fidda rayayye a cikin matacce wlhy, lallai ina jiye maka ranar dana sani”.
Umma Na gama fad'a ta tashi ta shige d'akinta. Cike da tsantsar takaici Abba ya bita da kallo, sai dai kuma ya had'iye abinsa ya mik'e domin bin bayanta.
Umma dake zaune a bakin gado tayi tagumi ta d'ago idanu ta kallesa kafin ta janye.
Zama yay kusa da ita a bakin gadon yana fad'in “ke dad'ina dake Yagana rashin fahimta, to miye Na yankamin wannan maganganun?”.
Murmushi kawai Umma tayi, dan hakan da yayi yakuma tabbatar Mata da zarginta. Ta d'an kallesa a kaikaice, “Halan yau amarya ta murd'a kanbunta na doguwar tafiya? Shiyyasa aka taho ga juji?”......
Da sauri ya saka hannu ya rufe mata baki. “Nidai karkimin sharri, a yaushe na ta6a cemiki juji?”.
Nanma murmishin Umma tai kawai ta d'auke kanta tana had'iye wani Abu mai d'aci. Lallai rayuwar wasu mazan wanan zamanin Na d'aure kanta, mace batada wani kima ko muhimmanci a garesu sai in zasu biya buk'atarsu. Takanyi wata bataga Abba a Idonta ba, badan tayi tsufan da bazata iya amfanar dashi ba, a'a sai dan kawai ita uwace ta y'ay'a Mata wad'anda ba sune tsarinsa ko ra'ayinsa ba, idan harka gansa yana yawan zuwa gidan to lallai yayi fad'ane da hindatu ko tayi wata tafiyar da bazai iya jurewaba shikuma, to lallai a wannan lokacin zai maida gidanta wajen zuwa, abinda ke 6ata ranta da zuwan nashi shine gushewar farin cikin yaranta, dan yata caccakarsu da jifansu da kalamai marasa dad'inji, badan sun masa laifin komaiba, sai dan kawai su ba abin sonsa baneba............
Katse mata tunani yay da jawota jikinsa, tai firgigit Na dawowa hayyacinta, sannan ta janye jikinta tana mik'ewa.
Fuskar Abbah a d'aure yace, “Amma kinsan hakan bakomai bane a gareki sai nemawa kai tsunuwar Ubangiji da mala'iku ko? Dan inada ikon nemanki a duk sanda Na gadama kuma nayi buk'ata.
Wani murmushi. Takaici Umma tayi tana had'iye hawayen dake Neman cika Mata idanu, da k'yar ta iya furta “Salla ake kira”.
Tsaki yayi ya cire hular kansa ya ajiye a saman gadon sannan ya mik'e, babbar rigarsa ya ajiye itama kusada hular ya fita.
Umma ta share hawayen fuskarta da bakin zani kafin tabi bayansa zuwa tsakar gidan. Yana zaune gindin rijiya a kujerar da Umma ta tashi, k'arasowa tayi ta d'auraye butar k'arfe data d'akko a d'aki sannan ta zuba masa ruwa ta rissina gabansa ta ajiye.
Hakan yayi dai-dai da shigowar Zarah da Walida suna Y'ar dariya, amma ganin Abbansu Na alwala sai kowa tai azamar had'iye dariyarta, ko kad'an basu Lura da motarsa ba a waje su.
Kallo d'aya yay musu ya d'auke idonsa, yayinda sukuma suka durk'usa suna gaisheshi.
“Lafiya”. Kawai yace yaci gaba da alwalarsa.
Jiki a sanyaye suka maida kallonsu ga Ummansu. “Umma barka da gida”.
Murmushin kwantar da hankali ta sakar musu tana fad'in “y'an makaranta an dawo?”.
“Eh Umma”. Suka amsa murya na rawa, kafin su mik'e zuwa d'akinsu jiki a sanyaye.
Jiddah dake kuka tun bayan tasowarta gaban Abbah ta mik'e da sauri jin maganar y'an uwanta, bata buk'atar su isketa tana kukan, dan haka tai azamar share Hawayenta.
Yayinda suka shigo da sallama saita tarbesu da fara'a, harda tsokanarsu.
“y'an matan gidanmu yau kun makara, dolene ayi muku bulalar makara gaskiya”.
Duk yanda taso 6oye musu hakan bai hanasu fahimtar tayi kukaba, sai gani kawai tai Walida ta fad'o kanta ta fashe da kuka, itama zaran saita had'asu ta rungume tana sakin Nata kukan. Daman sunsan zuwan Abbansu gidan tamkar zuwan 6acin rai ne a garesu da Ummansu abar alfaharinsu da sonsu.
Umma data d'aga labulensu saboda Abba ya fita masallaci tace, “Kukuma minene haka? Nifa kunsan banason wannan shashancin, kufito kuyi alwala, k Zarah tunda ba salla zakiyiba maza fito ki d'aurayemin kulolin Abbanku Na abinci”. Daga haka ta Saki labulen tabar wajen.
Suma sai suka saki juna kowacce Na share hawayrnta, sunsan ita kanta Umman nasu k'arfin hali kawai takeyi. Umarninta sukabi suka fito waje, walida da Jiddah suka d'auka butocin al'awala, Zarah kuma ta shiga kicin d'akko kulolin.................✍🏻
*_ALLAH ka gafartama iyayenmu_*😭🙏🏻
[11/19/2019, 3:14 PM] 💞Noorunnisa💞: *_Typing📲_*
*_💡HASKE WRITER'S ASSO...._*
*_💧MUTUM DA DUNIYARSA....!!💧_*
_(ya dace ya gyara kansa)_
*_Bilyn Abdull ce🤙🏻_*
*_[5......]_*
..............Gaba d'aya saisu Jiddah suka kasance cikin rashin sakewa, dan koda suka idar da salla basu fito tsakar gidaba, duk da zafin da ake zubawa yau. Itama Umma bata nemesu ba, dan tana idar da salla ta fito ta had'a abincin Abba takai falo, baiwar ALLAH harda kunna turaren wuta da maganin sauro. Tana kammalawa Ana kiran isha'i, dan haka bata nemesuba tawuce d'aki dan yin salla.
Ana idar da sallar isha'i Abba ya shigo gidan, babu batun sallama dama a tsarinsa sai gyaran murya, ada dasu Jiddah Na k'anana dasunji gyaran muryarsa suke guduwa su 6uya. (Humm ALLAH ya k'yauta🙁).
Babu kowa a tsakar gidan, dan haka ya wuce d'akin Umma, kulolin dake a tsakkiyar falon yake bi da kallo, kafin ya maida kallonsa ga Umma dake can wani d'an loko inda ta maida wajen ibadarta a tsakanin kujeru. Addu'a takeyi, dan haka baice komaiba ya zauna a kujera mai zaman mutum biyu.