← Book details Mutum Da Duniyarsa Part 1 Complete Hausa Novel Local reading mode
READING PART 51 OF 68

Sashe 51

Mutum Da Duniyarsa Part 1 Complete Hausa Novel · about 7 min read

“Tsarki ya tabbata ga ALLAH da maraice da kuma safiya, godiya ta tabbata a gareshi a cikin sammai da kassai lokacin dare da rana” {Rum: aya ta 15-16}.

Haka hadisin wani balaraben kauye, wanda ya zo wurin MANZON ALLAH ya ce masa: Menene ALLAH ya wajabta mini na sallah?. Sai yace: Salloli biyar”. Sai ya ce; Ko akai wasu a kaina bayansu?, sai Ma’aikin ALLAH ya ce: A’a, saidai idan nafila ka yi”. {Bukhari da Muslim}.

Yaushe ake umurtar yara da sallah?.

Ana umurtasu da sallah idan suka kai shekara bakwai, ana kuma bugun su game da kin yin sallah idan sun kai shekara goma, amma duka mara karfi, saboda Hadisi mai cewa:

“Ku umurci yaran ku da yin sallah idan sun kai shekara bakwai, kuma ku buge su akanta idan sun kai shekara goma, ku raba musu wurin kwanciya”. [Abu Dauwd da Tirmizi suka ruwaito}.

Hukuncin wanda ya musunta wajabcin sallah:- Duk wanda ya musunta wajibcin sallah to kafiri ne, idan ya kasance cikin wadanda ba sa jahiltar sallar kuma kuma ko da ya yi sallar, domin ya zama wanda ya karyata ALLAH da MANZONSA da kuma ijma’in al’umma. Haka kuma wanda ya barta kawaida don
wulakantar da ita ko kawai saboda kasala, ko da ya tabbatar da wajibcin ta, domin fadin ALLAH ta’ala:

“To ku yaki mushirikai a duk inda kuka samesu”. Har zuwa inda ALLAH ya ce: “To idan suka tuba, kuma suka tsaida sallah suka bada zakka to ku sakar musu hanya”.
{Tauba: aya ta 5}.

Kuma an ruwaito daga Jabir ya ce: MANZON ALLAH tsira da amincin ALLAH su tabbata a gare shi ya ce:
“(Abinda ke) Tsakanin mutam da shirka da kuma kafirci (to shi ne) barin sallah” {Muslim ne ya ruwaito shi}.
Rukunan sallah:- Rukunan sallah goma sha biyar ne, ba’a barin su dagangan ko da mantuwa ko da jahilci.
1. Tsayuwa cur a sallar farilla ga mai iko. 2. Kabbarar harama, ita ce kuma: “Allahu Akbar”. babu wani lafazin sai wannan.
3. Karatun fatiha.
4. Ruku’u.
5. Dagowa daga ruku’u da daidaituwa a tsaye 6.Sujjada.
7. Dagowa daga sujjada.
8. Zama tsakanin sujjada biyu. 9. Natsuwa, ita ce kuma kamewa.10. Tahiyar karshe.11. Zama domin tahiyar karshe. 2. Salati ga ANNABI (S.A.W)
13.Sallama.
Ita ce kuma mutum ya fada sau biyu,
“Assalamu Alaikum Wa Rahmatullah”. Ta farko kar ya kara da “Wabarakatuhu”. Domin hadisin Abdullahi dan Mas’ud, lalle Annabi tsira da amincin ALLAH su tabbata a gareshi ya kasance yana sallama daga damansa, “Asalamu alaikum Wa Ramatullah”. Daga hagu kuma: Assalamu Alaikum Wa Rahmatullah”. {Muslim ne ya ruwaito shi}.14. Jerantawa tsakanin rukunnai.

Cikin gamsuwa da dogon bayanin Jiddah Aliyu ya dakatar da ita ta hanyar rik'e hannunta a nasa yana fad'in Masha ALLAH, ALLAHU Akbar, ALLAH yayi miki albarka, ya k'ara ilimi mai amfani”.
”Amin” Jiddah ta amsa a saman la66anta.
Hannunta ya saki ya mik'e tareda mik'ar da ita, batareda yayi magana ba yafita, hakanne yasaka Jiddah saurin hayewa gadon ta kwanta batareda ta cire hijjabinba, mintuna kusan goma saigashi ya dawo hannunsa rik'e da Kofi. Idonsa akanta ya zauna bakin gadon, “Nasan dai bakiyi barciba, Taso ki gani”.
Tamkar Jiddah zata fasa ihu haka ta mik'e zaune, sai dai takasa kallonsa, matsawa yay sosai yahau gadon, yanda ta zauna k'afarta a tankwashe shima sai yayi haka yana mik'a Mata kofin.
“ALLAH banajin yunwa fa”.
Cikin kuma sanyaya muryarsa yace, “Wannan badan yunwa ake shansaba, ana shane domin koyi da sunnar MANZON ALLAH (S.A.W), tun a daren jiya yadace nashigo dashi, amma kasancewar ban samu kainaba shiyyasa ban kawoba, ina fatan za'amin afuwa”.
Dole Jiddah ta amsa ta kafa Kai tasha kad'an ta mik'a masa, kansa ya girgiza Mata damata nunin ta k'ara. Babu yanda ta iya tak'ara sha sannan ta bashi. Yanzunkam amsa yayi shikuma ya shanye sauran sannan ya ajiye kofin.
“Mu kwanta mu huta dare yayi fa” Cikin mintuna kad'an duhu ya mamaye d'akin saboda kashe fitilar da yayi, itadai Jiddah ta kwanta, jira take taji yace mata sai da safe, amma taji tsit.......
Kwanciyarsa kusa da itace yasaka tunaninta katsewa, tad'an muskuta zata matsa ya ruk'ota jikinsa, wani irin tsuma taji jikinta Na Mata ga tsoron dake k'ara girma a ranta.........
A cikin kunnenta yake fad'in “waya fad'a miki Matar aure na kwanciya da hijjab?”.
Muryar Jiddah na rawa tace, “Sanyi nakeji ai”.
“Karki damu ga bargonki yazo”.
Abubuwan da suka cigaba da biyo baya sun kasance babban al'amari ga Jiddah, tun tana 6oye kukanta harya fahimci tanayi, sai dai ko kad'an babu gaddama ko jayayya daga gareta. Lokacin da ya sheikh yanufi k'ofar da yake tunanin samu abud'e saiya isketa 6am da kwad'o, dukda yadad'e yana zargin hakan baigaza shiga al'ajabiba, hakanne ya sakashi dakatawa daga yunk'urinsa, har Jiddah tafara murnar yabartane saitaji ya sake sabon salo, dan fahimtar sabuwace ya sakashi Binta a salon da bazata cutuba, zuwa wani lokaci kuma UBANGIJI yay ikonsa wajen bama ya sheikh dama wajen mallakarta a matsayin matarsa halalinsa.....

★★★★★

Shine ya Fara farkawa sabodajin kiran sallah, ya lalubo wayarsa a durowar gefen gadon, mamaki ya kamashi ganin sun makara, dan sallar shigama ake Kira, “Ya Salaam” yafad'a yana dafe kansa, yasan dolene su makara, dan basu kwanta da wuriba, fitilar wayar ya haska yana janye Jiddah a a jikinsa ya tashi zaune, itama d'in ta farka tunda ya motsa, amma saita kasa yunk'urin tashi tayi luf. Fuskarta yad'an haska tai saurin jan bargo ta rufe. Murmushi yayi yana fad'in “Rowa za'amin amarya?”.
Itadai k'in bud'ewa tayi, saida taji yashiga bayi sannan. Bata saukaba harya fito yakuma dawowa gaban gadon, laimar hannunsa yad'an shafa mata, “Idan zaki iya tashi kiyi alwala, naje masallaci kinga Na makara”.
Kanta kawai ta iya d'aga masa.
Fita yay, a gaggauce ya lek'a Maimuna ya iske itama ta tashi, baiyi maganaba ya juya ya fita da hanzari.

Tashi Jiddah ta daure tayi dukda yanda takejin jikinta, danma ya taimaka Mata sosai tunda daddare ya gasata da ruwa mai d'umi sosai tareda bata dukkan taimakon dazataji sassauci. Kallo d'aya zakai Mata ka fahimci tafiyarta ba dai-dai takeba, hakadai ta daure ta d'ingisa tasake d'anyin tsarki da ruwan zafin daya rage a cikin filas d'in, sosai takumajin dad'i, alwala ta d'auro ta fito.
Yaukam tana idar da sallah takoma saman gado ta kwanta, azkar ma azuciyarta tayi Wanda ta rik'e harma barci yakuma kwasheta.
Koda Aliyu ya dawo sashen Maimunatu yakona, dukda zazza6in ya sauka hakan bai hanashi tarairayarta ba da nuna Mata kulawa, yace ta shirya suje asibiti, amma saitace a'a yabarshi tunda zazza6in ya sauka, dole ya barta amma ya hanata shiga kicin yace ta kwanta ta huta.
Murmushi kawai taimasa, yana fita tatashi tashiga kicin, dan aganinta bai dace su zauna da yunwaba ai, itakuma Alhmdllh tanajin jikin nata da sauk'i.

Zama yay a bakin gadon kawai ya tsurama Jiddah idanu, bacci take, yakai hannu ya shafa fuskarta zuwa saman idanunta da suka kuma kumburowa saboda kukan datasha.
Hakanne ya saka Jiddah farkawa ta bud'e idanunta tamasa kallo d'aya ta maida idonta ta lumshe, fuskarsa d'auke da murmushi ya furta, “Dama ba barci kikeba”.
Tamkar zata nutse dan kunya, dukda Idonta a rufe suke ba kallonsa takeba, da k'yar tace, “Barci nakeyi” tayi maganar Idonta na cika da kwalla, dan duk a takure take da zamansa wajen.
Bai ankaraba yaga hawaye Na gangarowa a fuskarta.
Yace, “Ya salaam khairunnisaa! Kukannan dai bazai k'areba, ayi hak'uri Aliy yayi laifi yau mai girma ko?”. ‘Yay maganar yana kwantowa jikinta da d'ora goshinsa akan nata, cikin kuma k'asa da murya sosai yake fad'in,

*1 ربنا يحفظك نوري.2الله ينور عليك قلبي .3ربنا يحميك وسائر النساء دنيا كل*
_“ALLAH yakareki hasketa 2.allah ya haskaka zuciyarki .3allah yakiyayeki da Sauran matan duniya gaba daya”_.
“Wannan shine mafi alkairin kowacce mace, shine mutuncinta da kimarta a wajen miji, duk wadda taje gidan aure babushi tagama asarar daraja da kimarta, sai dai wadda ta kasance a k'addarar zalincin fyad'e, ALLAH yabaku ikon bama y'ay'ana tarbiyyar da suma zasu kasance kamilallu kamar yanda kuka kasance Mata kamilallllu salihai”.
Haka yayta fad'i Mata dad'ad'an kalamai da suka sanyaya ranta har barci yakuma kwasheta, ya d'an sauke ajiyar zuciya yana sumbatar la66anta da saman idonta zuwa goshi, shikam babu abinda zai cema Ubangiji sai godiya, shine buwaya gagara misali daya azurtashi da wad'annan mataye nagartatttu, samun Maimunatu matsayin cikakkiyar budurwane yasaka ginuwar k'aunarta a ransa, wadda har gobe take k'ara yad'o, a daren jiya kuma yakuma gamo da abin mamakin dabaiyi zatoba, shida ya auri bazawara saiyaci Karo da budurwa fil a Kwali, juyawa yay yasake kallon Jiddah dake barci yay murmushi.............✍🏻

*_kwace anya kuwa wannan matar zata cika mana alk'awari😂._*

*_ALLAH ka gafartama iyayenmu_*😭🙏🏻
[12/24/2019, 10:03 AM] 💞Noorunnisa💞: *_Typing📲_*

*_💡HASKE WRITER'S ASSO...._*

*_💧MUTUM DA DUNIYARSA....!!💧_*
_(ya dace ya gyara kansa)_

*_Bilyn Abdull ce🤙🏻_*

*_[49➖50]_*
Chapter 51 · 0% Book details