Sashe 5
Gidan Gandu Part 1 Complete Hausa Novel · about 8 min read
A manne suke a jikin katangar sun lab'e itada dashi har baka gane me ake kullawa a wajen,sameemah ceh ta sharo mashin din da gudu,suna kallonta kuwa sukayi saurin bajewa da sauri,saida taje ta kafe mashin din kafin ta dawo wajenna su tana gyara zaman gyalen dayake wuyanta da kuma wandonta wanda rigar ta tattare saboda hawa mashin.
Kad'a key din tayi a gabansu kafin ta karewa saurayin kallo,
"Kai uban me kakeyi a kofar gidannan,har karfe biyun dare,duk wanda kasamu da ka lallatsa tun karfe goma bai isheka ba saika kai har karfe biyun dare dan zalama,kawuce ka bar wajennan ko saina saka karnuka sun sanja ma kamanni tukunna,da haka kam ai sai kajata ku shiga cikin gidan zuwa kan gadon baba umaru ku karisa tunda har yanzu bai isheka ba(wato ubannata ma bata barshiba kenan)"
Cikin sauri da alamar rashin gaskiya yabar kofar gidan yana sosa keyah,harara ta bishi da shi tareda cewa,
"Heeeege mai siffar mayu kawai"
"Wai miye hakan zakina wani zagin min saurayi kaman wanda yayi miki sata?"
Buge mata baki sameemah tayi cikin sauri kana ta dora da cewa,
"Har kina da abin cewa keda na kamaki dumu dumu da laifi,a kofar gidanmu saboda ki jawo mana abin magana koh?,nasake jin bakinki ,kin shige gida ko saina yi kwallo dake tukunna"
Cikin kunkuni khadija tafara cewa,
"Kuma wallahi saina gayawa ummah abinda kikamin,naga kema daga yawon ta zubar din kika dawo kuma daga gani shaye shaye kika iyo tunda ga nan warin wiwi a jikinki.....,"
"Mekikaceh wai?"
"Babu komai ba abinda nace"
Tana fadin hakan ta shige gidan da gudu dan ba karamin aikinta bane ta biyota ta kara mata wani dukan.
Sassafe masifar a gidan su labiru ta kare dan yanda salame taga rana haka taga dare ita da labiru da kuma mai maganin tofi ,wanda ta daukoshi saboda yayi ma labirun magani,dan batada arzikin kaishi ko chemist ne bare kuma asibiti.
Da safe har ya samu ya yi d'an bacci saboda maganin da aka saka masa,saidai fah su labiru babu saka wando zaman daki yakamashi kenan.
Saida safenne saleh maye yah shigo dakin uwar tasa duba labirun,salame ce takalleshi da takaici kafin tace,
"Yau ganshi bawan mace kawai,tun jiya ake ta maganar abinda akayiwa dan uwanka sai yanzu uwartaka ta biyu ta barka kazo ka dubashi kenan,wanda yarako maza duniya kawai"
"Haba Babar labiru yah kike yawa ne,ni ina can bansan ma me ake yi ba,dan sai yanzu na tashi a bacci,shine nace bari nayi hankali nazo na duba shi da jikinnasa,kuma ma dazakice LUBABATU ceh tahanani zuwa,ai kaunace idan ta hanani ma"
Kuka salame takawo ta kece tana fyace majina ga ciwon labirun ga kuma takaicin babban dannata wanda yanzu shida wanda suke turu babu wata maraba mai yawa,
"Dallah ni tashi kaban waje,yanzunnan ba sai anjima kaje ka dau matakin abinda akayiwa labiru dan bazan yadda ba wallahi"
Mikewa yayi da d'an guntun karfinsa yah ciro wata wuka a wandonsa wanda yafita acikin kalarsa saboda daud'a,
"Wannan dolene yanzunnan zanje na koma waye fad'a minshi saina fard'e masa wuya a yau ba sai gobeba,mu daman ai ta irin wannan harkar muka kware"
"Eh naji ana cewa wani a anguwar yaga yaran sameemah wannan shegiyar yarinyar mai kama da y'ay'an aljanu,wai sun ajiye buhun da aka samu labiru a ciki,ina da itace tayi wannan aika aikar ,dan kowa yasan zata aikata"
Suleh ne yajuyo ya kalli uwar tasa tareda cewa,
"Iyee inna banji mai kika ceba,ai seemah dai tawa kike nufi?,kai ba mai taba wannan cikar na kyaleshi ,yanda nakejinta a kashin raina ai koke banajinki,babar labiru itah ceh fah surukarki wanda za'a daura auran kwanannan,so kike idan naje na yanketa akawomiki suruka mai tabo"
"Inalillahi jama'a kuzo ku tayani bakin ciki,wannan d'a haihuwar banza nayi,yanzu nikake fadawa bawanda kakeso sama da ita a duniya,kuma wai harda ni,bayan irin aika aikar datayiwa dan uwanka?"
Turewa sulen tayi cikin bacin rai yah wancakala gefen labiru wanda yake zaune an saka zani an lullube masa gun da ya kone din,sai zazzare ido yake maganar ma wuyah take masa kaman wanda aka kone masa bakin.
"Dan banza ji yanda ka wani baje a kasa dan kawai na bugeka,dama uwar me zaka iyah idan kajedin duk kwaya ta gama hudaka tun daga baki har hanji,wannan masifah da mai tai kama"
"Inna gaskiya karkije gidanannan kiyi musu wannan masifar taki ,gidan surukanki ne fah "
"Innnnnnaaaa ba ita bace tayimin haka ba,karkije kice itace tayimin haka na rokeki innannnnaaaa"
"Yawwa inna kinji abinda labirun ma yace koh?,in ma itace cikin soyayya zan lallameta ta fad'amin"
Dawowa tayi tana karewa y'ay'an nata kallo,daga wanda yake kwance babu abinda zai iyah an nakasa shi sai wanda shida tab'ab'b'u basuda maraba dashi da su.
Cije baki kawai tayi dan takaici ta rasa ma mai zata ce,
"Shashashu kawai in ma asiri tayi muku yau zai karye dan ubansa,zuwa gidan gandu kuwa ba fashi inyaso idan naje ku hadiyi zuciya ku mutu,yau koni koh su a garinnan wallahi,dan bazan tab'a yarda ba,in ta kamama kotu zan maka su,muje ayi ta shari'ah daga nan har kotun k'oleee.
KO safiyah bata gama waye ba,dan wasu ma ko karyawa basu gama yiba salame ta doko sallama cikin gidan gandun,
"Salamu alaikum gafaranku dai,ko bakowa a gidanne"
Wani yarone ya fito daga kofar su larai din yace,
"Suna nan amma kowa yah kofarsu"
"Inane kofar su sameemah wannan shegiyar yarinyar"
Tun kafin yayi magana larai ta leko domin ganin wace bakuwar da safiyanannan,dan tun a jiya da daddare suka baro asibitin saboda yanayin sha'ani na kudi,
"Kutt dama kece,kin hutasar dani dama ina shirin zuwa gidannanki muyi duk wacce zamuyi dake amma tunda kinzo shikenan sai a fara"
"Mekike nufi da cewa muyi wacce zamuyi ,toh ni ba wajenki nazo ba ,wurin yar dabar gidannan nazo da ta lahantamin d'a yana nan a kwance kaman bazaiyi raiba"
"Ayyyirirri koma wa kike nufi tamin dadai duk da bashi zai hana na fasa abinda nayi niyyah ba"
"Kehh duk abinda yafaruma larai ki bari sai daga baya yanzu ba wajenki nazoba"
"Ohh kina nufin bakiji abinda dannaki la'ananne ya aikata ba,koda yake bazakijiba saboda ba y'arki yayiwa ba,yanzu dayake shi akayiwa aika aika aikin ji har kinzo neman ba'asin labarin.
Toh in ma baki sani ba kisani danki labiru y'ata hanifa ya farkata,kaman yasami fanko saboda tsabar tashanci kuma yayi gado,toh bazan yadda ba,yanzu dakike cewa yana jinya toh yana warkewa zan bawa gardawa sadaka su sake maidashi kwance,dan jinin y'ata billahillazi bazai tafi a banza ba"
"Ke wai dankinga nayi shiru ina jiran ki fadi abinda yake bakinki,aikin banza saboda gadon kwadayi yasa ina kuke lik'a masa ita,dama aka ce ai k'uda wajen kwadayi akan mutu,kuma dazakice wai gado dan ma abin kunyar kowa yana da shi a gidansu ,ko kin manta tsoho wanda baya saka wando sai babbar riga kawai saboda bin bazawaran kauye"
Hayaniyar ce tafara yawa inda matan kofa ko wacce take lekowa dan kashe kwarkwatar idon ta.
Da abin yayi yawa fad'ane ya rukume tsakanin salame da larai kowa yana tsinewa kowa albarka kaman wasu zakaru.
Saida mazajen suka fito kafin aka samu aka rabasu dakyar kowa tana huci kaman shanu.
"Kai kai mai yafarune haka,mu gidannan babu dama mu tashi a ji shru kaman kowane gidan saidai Koyaushe da masifar dazata kunno kai"
Kawu KAMILUNE,mai magana yah fito zai tafi gona,dama shi bai fiye zama a gidanba kl yaushe yana wajen neman kidinsa,matansa ma yahanasu shiga duk wata cakwakiyah da ake a gidan indan yakama wata kuwa da hannunta a ciki toh saidai ta nemi wani gidan badai nasa ba.
Jin muryarsane yasasu salame tsayawa fad'an sauran matan kuma kowa ta koma gefe ta kasa kunne dan taji mai za'a ce,dadai lokacin ne kawu shehu shida baba umaru suma suka shigo daga wajen mai shayi da alama wani yaronne yaje ya kirasu,
"Wannan yar rainin hankalince mana,dan tsabar su dangin marasa kunyane duk abinda danta yayi bai isheta ba hada zuwa tana wani kumfar baki wai an illah ta mata d'a a gidannan,kuma illatawa bata ga komai ba ma saina tashi yanke nawa hukuncin ehhe"
"Hukunci kin dade baki dau hukuncin ba abinda akayi masa ma na yanzu ba shiru zanyi ba barekuma kiyi tunanin daukar wani matakin"
"Kai ya ishemu haka wannan yarintar,kun girma ku ba yara bane amma baku da maraba da yaran kuma abin kunyar ma a gaban yaranku kuke wannan abun,ke salame mai akayiwa dannaki kikazo tada fitina da safennan"
Baba umaru ne yadaka musu tsawar cikin bacin rai da kuma k'osawa da halinnasu na yau da kullum,
Jin an tambayeta ne yasata fashewa da kuka tana shareewa da gefen zaninta kafin tace,
"Dan tsabar rashin imani bakuga aika aikar da akayi masa ba,tun daga kasan cibiyasa har zuwa rabin cinyoyinsa an konesu da man gyada mai zafi,babu komai sai fatarsa a waje kawai,kuma anfadamin wani marar imaninne a cikin gidannan yayi masa dan haka bazan yadda ba wannan ai niyyar kisan kai akayi ,yanacan katon saurayi a kwance sai abinda akayi masa tukunna"
"Allah ya kara baiga komai ba ma,in duninsa halin bunsuru"
Larai ce tayi sauri ta fada tareda d'ane baki kaman ba itah ce ta fad'a ba,
"Keh larai banason shiririta ana kwantar da wuta kina kara mata fetur koh?"
Baba umaru yana rufe baki kawu shehu yadora da cewa ,
"Laifinta Toh kagani yayan umaru,bayan abinda dannata yayiwa yar mutane kuma taxo tana fadan wai wani yah nakasa mata shi,ina ruwanmu toh,in zatayi hakuri tayi in kuma bazatayi ba ta kai kara ,muma saimu kao karar in yaso ayi ta shar'ar tunda ita take so ayi tayi,
"Ahah baza a kai har haka ba,ke salame tunda kinji mai danki yayi sai kije gida kiyi jinyarsa tunda kinga suma jinyar tasu yar suke,kowa sai yayi hakuri yaran zamanine sai hakuri ka haifesu baka haifi halinsu ba,muma kuma iyayen da na mu laifin ta wani wajen ,allah dai kawai yah shiryamu gabaki daya"
Dakyar su kawu kamilu suka kwantar da fitinar salame ta tafi gidanta tana kanana nan maganganu wanda allah ne kadai yasan ranar dazata bari.
Sameemah kuwa duk abinda akayi a gidan bata sani ba,saida wayarta tayi Ring ne kafin ta juya ta kalli screen din ,tareda tsuka saboda tashinta a bacci saboda tasaka wayar a kusa da kunnenta,
"Alhaji bala"
Shine sunan da ta fad'a cikin muryar bacci kasa kasa..........
Kad'a key din tayi a gabansu kafin ta karewa saurayin kallo,
"Kai uban me kakeyi a kofar gidannan,har karfe biyun dare,duk wanda kasamu da ka lallatsa tun karfe goma bai isheka ba saika kai har karfe biyun dare dan zalama,kawuce ka bar wajennan ko saina saka karnuka sun sanja ma kamanni tukunna,da haka kam ai sai kajata ku shiga cikin gidan zuwa kan gadon baba umaru ku karisa tunda har yanzu bai isheka ba(wato ubannata ma bata barshiba kenan)"
Cikin sauri da alamar rashin gaskiya yabar kofar gidan yana sosa keyah,harara ta bishi da shi tareda cewa,
"Heeeege mai siffar mayu kawai"
"Wai miye hakan zakina wani zagin min saurayi kaman wanda yayi miki sata?"
Buge mata baki sameemah tayi cikin sauri kana ta dora da cewa,
"Har kina da abin cewa keda na kamaki dumu dumu da laifi,a kofar gidanmu saboda ki jawo mana abin magana koh?,nasake jin bakinki ,kin shige gida ko saina yi kwallo dake tukunna"
Cikin kunkuni khadija tafara cewa,
"Kuma wallahi saina gayawa ummah abinda kikamin,naga kema daga yawon ta zubar din kika dawo kuma daga gani shaye shaye kika iyo tunda ga nan warin wiwi a jikinki.....,"
"Mekikaceh wai?"
"Babu komai ba abinda nace"
Tana fadin hakan ta shige gidan da gudu dan ba karamin aikinta bane ta biyota ta kara mata wani dukan.
Sassafe masifar a gidan su labiru ta kare dan yanda salame taga rana haka taga dare ita da labiru da kuma mai maganin tofi ,wanda ta daukoshi saboda yayi ma labirun magani,dan batada arzikin kaishi ko chemist ne bare kuma asibiti.
Da safe har ya samu ya yi d'an bacci saboda maganin da aka saka masa,saidai fah su labiru babu saka wando zaman daki yakamashi kenan.
Saida safenne saleh maye yah shigo dakin uwar tasa duba labirun,salame ce takalleshi da takaici kafin tace,
"Yau ganshi bawan mace kawai,tun jiya ake ta maganar abinda akayiwa dan uwanka sai yanzu uwartaka ta biyu ta barka kazo ka dubashi kenan,wanda yarako maza duniya kawai"
"Haba Babar labiru yah kike yawa ne,ni ina can bansan ma me ake yi ba,dan sai yanzu na tashi a bacci,shine nace bari nayi hankali nazo na duba shi da jikinnasa,kuma ma dazakice LUBABATU ceh tahanani zuwa,ai kaunace idan ta hanani ma"
Kuka salame takawo ta kece tana fyace majina ga ciwon labirun ga kuma takaicin babban dannata wanda yanzu shida wanda suke turu babu wata maraba mai yawa,
"Dallah ni tashi kaban waje,yanzunnan ba sai anjima kaje ka dau matakin abinda akayiwa labiru dan bazan yadda ba wallahi"
Mikewa yayi da d'an guntun karfinsa yah ciro wata wuka a wandonsa wanda yafita acikin kalarsa saboda daud'a,
"Wannan dolene yanzunnan zanje na koma waye fad'a minshi saina fard'e masa wuya a yau ba sai gobeba,mu daman ai ta irin wannan harkar muka kware"
"Eh naji ana cewa wani a anguwar yaga yaran sameemah wannan shegiyar yarinyar mai kama da y'ay'an aljanu,wai sun ajiye buhun da aka samu labiru a ciki,ina da itace tayi wannan aika aikar ,dan kowa yasan zata aikata"
Suleh ne yajuyo ya kalli uwar tasa tareda cewa,
"Iyee inna banji mai kika ceba,ai seemah dai tawa kike nufi?,kai ba mai taba wannan cikar na kyaleshi ,yanda nakejinta a kashin raina ai koke banajinki,babar labiru itah ceh fah surukarki wanda za'a daura auran kwanannan,so kike idan naje na yanketa akawomiki suruka mai tabo"
"Inalillahi jama'a kuzo ku tayani bakin ciki,wannan d'a haihuwar banza nayi,yanzu nikake fadawa bawanda kakeso sama da ita a duniya,kuma wai harda ni,bayan irin aika aikar datayiwa dan uwanka?"
Turewa sulen tayi cikin bacin rai yah wancakala gefen labiru wanda yake zaune an saka zani an lullube masa gun da ya kone din,sai zazzare ido yake maganar ma wuyah take masa kaman wanda aka kone masa bakin.
"Dan banza ji yanda ka wani baje a kasa dan kawai na bugeka,dama uwar me zaka iyah idan kajedin duk kwaya ta gama hudaka tun daga baki har hanji,wannan masifah da mai tai kama"
"Inna gaskiya karkije gidanannan kiyi musu wannan masifar taki ,gidan surukanki ne fah "
"Innnnnnaaaa ba ita bace tayimin haka ba,karkije kice itace tayimin haka na rokeki innannnnaaaa"
"Yawwa inna kinji abinda labirun ma yace koh?,in ma itace cikin soyayya zan lallameta ta fad'amin"
Dawowa tayi tana karewa y'ay'an nata kallo,daga wanda yake kwance babu abinda zai iyah an nakasa shi sai wanda shida tab'ab'b'u basuda maraba dashi da su.
Cije baki kawai tayi dan takaici ta rasa ma mai zata ce,
"Shashashu kawai in ma asiri tayi muku yau zai karye dan ubansa,zuwa gidan gandu kuwa ba fashi inyaso idan naje ku hadiyi zuciya ku mutu,yau koni koh su a garinnan wallahi,dan bazan tab'a yarda ba,in ta kamama kotu zan maka su,muje ayi ta shari'ah daga nan har kotun k'oleee.
KO safiyah bata gama waye ba,dan wasu ma ko karyawa basu gama yiba salame ta doko sallama cikin gidan gandun,
"Salamu alaikum gafaranku dai,ko bakowa a gidanne"
Wani yarone ya fito daga kofar su larai din yace,
"Suna nan amma kowa yah kofarsu"
"Inane kofar su sameemah wannan shegiyar yarinyar"
Tun kafin yayi magana larai ta leko domin ganin wace bakuwar da safiyanannan,dan tun a jiya da daddare suka baro asibitin saboda yanayin sha'ani na kudi,
"Kutt dama kece,kin hutasar dani dama ina shirin zuwa gidannanki muyi duk wacce zamuyi dake amma tunda kinzo shikenan sai a fara"
"Mekike nufi da cewa muyi wacce zamuyi ,toh ni ba wajenki nazo ba ,wurin yar dabar gidannan nazo da ta lahantamin d'a yana nan a kwance kaman bazaiyi raiba"
"Ayyyirirri koma wa kike nufi tamin dadai duk da bashi zai hana na fasa abinda nayi niyyah ba"
"Kehh duk abinda yafaruma larai ki bari sai daga baya yanzu ba wajenki nazoba"
"Ohh kina nufin bakiji abinda dannaki la'ananne ya aikata ba,koda yake bazakijiba saboda ba y'arki yayiwa ba,yanzu dayake shi akayiwa aika aika aikin ji har kinzo neman ba'asin labarin.
Toh in ma baki sani ba kisani danki labiru y'ata hanifa ya farkata,kaman yasami fanko saboda tsabar tashanci kuma yayi gado,toh bazan yadda ba,yanzu dakike cewa yana jinya toh yana warkewa zan bawa gardawa sadaka su sake maidashi kwance,dan jinin y'ata billahillazi bazai tafi a banza ba"
"Ke wai dankinga nayi shiru ina jiran ki fadi abinda yake bakinki,aikin banza saboda gadon kwadayi yasa ina kuke lik'a masa ita,dama aka ce ai k'uda wajen kwadayi akan mutu,kuma dazakice wai gado dan ma abin kunyar kowa yana da shi a gidansu ,ko kin manta tsoho wanda baya saka wando sai babbar riga kawai saboda bin bazawaran kauye"
Hayaniyar ce tafara yawa inda matan kofa ko wacce take lekowa dan kashe kwarkwatar idon ta.
Da abin yayi yawa fad'ane ya rukume tsakanin salame da larai kowa yana tsinewa kowa albarka kaman wasu zakaru.
Saida mazajen suka fito kafin aka samu aka rabasu dakyar kowa tana huci kaman shanu.
"Kai kai mai yafarune haka,mu gidannan babu dama mu tashi a ji shru kaman kowane gidan saidai Koyaushe da masifar dazata kunno kai"
Kawu KAMILUNE,mai magana yah fito zai tafi gona,dama shi bai fiye zama a gidanba kl yaushe yana wajen neman kidinsa,matansa ma yahanasu shiga duk wata cakwakiyah da ake a gidan indan yakama wata kuwa da hannunta a ciki toh saidai ta nemi wani gidan badai nasa ba.
Jin muryarsane yasasu salame tsayawa fad'an sauran matan kuma kowa ta koma gefe ta kasa kunne dan taji mai za'a ce,dadai lokacin ne kawu shehu shida baba umaru suma suka shigo daga wajen mai shayi da alama wani yaronne yaje ya kirasu,
"Wannan yar rainin hankalince mana,dan tsabar su dangin marasa kunyane duk abinda danta yayi bai isheta ba hada zuwa tana wani kumfar baki wai an illah ta mata d'a a gidannan,kuma illatawa bata ga komai ba ma saina tashi yanke nawa hukuncin ehhe"
"Hukunci kin dade baki dau hukuncin ba abinda akayi masa ma na yanzu ba shiru zanyi ba barekuma kiyi tunanin daukar wani matakin"
"Kai ya ishemu haka wannan yarintar,kun girma ku ba yara bane amma baku da maraba da yaran kuma abin kunyar ma a gaban yaranku kuke wannan abun,ke salame mai akayiwa dannaki kikazo tada fitina da safennan"
Baba umaru ne yadaka musu tsawar cikin bacin rai da kuma k'osawa da halinnasu na yau da kullum,
Jin an tambayeta ne yasata fashewa da kuka tana shareewa da gefen zaninta kafin tace,
"Dan tsabar rashin imani bakuga aika aikar da akayi masa ba,tun daga kasan cibiyasa har zuwa rabin cinyoyinsa an konesu da man gyada mai zafi,babu komai sai fatarsa a waje kawai,kuma anfadamin wani marar imaninne a cikin gidannan yayi masa dan haka bazan yadda ba wannan ai niyyar kisan kai akayi ,yanacan katon saurayi a kwance sai abinda akayi masa tukunna"
"Allah ya kara baiga komai ba ma,in duninsa halin bunsuru"
Larai ce tayi sauri ta fada tareda d'ane baki kaman ba itah ce ta fad'a ba,
"Keh larai banason shiririta ana kwantar da wuta kina kara mata fetur koh?"
Baba umaru yana rufe baki kawu shehu yadora da cewa ,
"Laifinta Toh kagani yayan umaru,bayan abinda dannata yayiwa yar mutane kuma taxo tana fadan wai wani yah nakasa mata shi,ina ruwanmu toh,in zatayi hakuri tayi in kuma bazatayi ba ta kai kara ,muma saimu kao karar in yaso ayi ta shar'ar tunda ita take so ayi tayi,
"Ahah baza a kai har haka ba,ke salame tunda kinji mai danki yayi sai kije gida kiyi jinyarsa tunda kinga suma jinyar tasu yar suke,kowa sai yayi hakuri yaran zamanine sai hakuri ka haifesu baka haifi halinsu ba,muma kuma iyayen da na mu laifin ta wani wajen ,allah dai kawai yah shiryamu gabaki daya"
Dakyar su kawu kamilu suka kwantar da fitinar salame ta tafi gidanta tana kanana nan maganganu wanda allah ne kadai yasan ranar dazata bari.
Sameemah kuwa duk abinda akayi a gidan bata sani ba,saida wayarta tayi Ring ne kafin ta juya ta kalli screen din ,tareda tsuka saboda tashinta a bacci saboda tasaka wayar a kusa da kunnenta,
"Alhaji bala"
Shine sunan da ta fad'a cikin muryar bacci kasa kasa..........