Sashe 4
Abokan Gaba Part 1 Complete Hausa Novel · about 8 min read
shi duk wani musulmin aljani ya shiga cikin
fargaba da tsoro domin sun san za su soma samun
tursasawa daga sauran azzaluman sarakunan aljanu,
shi yasa na zo gareka domin neman ka taimaki
musulmai ‘yan uwanka a sassanta a dawowa da
adalin sarki ruhinsa ko ma ci gaba da ibada a cikin
kwanciyar hankali ba tare da zullumi ba”.
Sadauki Anwar ya yi shiru na tsawon
wani lokaci yana tunani daga bisani ya xago da
kanshi ya dubi aljani zammaru yace masa.
“Na yadda zan nemo wannan ruhin duk
inda yake domin mayarwa da sarkin aljanu Gamsu
koda hakan yana nufin sai an gabza yaqi, da izinin
Allah nasara tana gareni” Ya kammala maganar
yana dubansa kafin ya qara da cewar “Yanzu ina
za mu riski wanda ya sace wannan ruhin?” Aljani
zammaruu ya dube shi sannan ya bashi amsa da
cewar.
“Wata bokanya ce baqar fata, ta saka
wani hatsabibin bawanta shima baqar fata ya sato
wannan ruhin, domin haka za mu iya riskarsa a
hanya kafin ya qarasa zuwa gareta” Sadauki Ansar
ya girgiza kanshi cikin gamsuwa sannan yace wa
aljani zammaru “Za mu iya yin gaggawa domin
zuwa riskarsa” Yana gama maganar ya yi tsalle ya
haye bayan aljani zammaru lokaci xaya shima ya
buxe fuka-fukanshi ya tashi da shi sararin
samaniya.
Suka bi bayan baqar fata bawa Farsu
daya sace ruhin sarkin aljanu Gamsu.
BAQAR FATA BAWA FARSU
Yana zaune a bayan aljani a ranshi yana
jinjina irin girman siffa da muni da wannan aljanin
yake da shi. Suka zo tsakiyar wani teku mai girma
da faxi, tun da farsu yake a rayuwarsa bai tava
ganin teku mai girma tamkar wannan ba. A
hankali ya leqo da kanshi yana kallon ruwan tekun
yana cike da al’ajabi.
A dai-dai lokacin da suka zo dai-dai
tsakiyar tekun a lokacin tamkar walqiya su
Gimbiya Lusa suka bayyana a gabansu.
Aljanin da yake xauke da Farsu ya dakata
da tafiya da yake yi cike da tsoro da fargaba.
Ganin ya dakata yasa Farsu ya dawo da hankalinsa
gabansa idanunsa suka gane masa su ya girgiza
kansa cike da jimami. A hankali su Gimbiya Lusa
suka matso daf da juna ta miqe tsaye daga kan
aljanin da take kai, tana zuwa dai-dai inda aljanin
da Farsu uake kai ta daka wani tsalle ta dawo
kanshi.
Farsu ya yi gaggawar miqewa domin
ganin ganin abinda ya faru, suka tsaya suna
kallon-kallo da shi da Gimbiya Lusa. Cikin
tsananin hasala tace masa.
“Na zo domin amsar ruhin mahaifina
sarkin aljanu Gamsu wanda ka sace” farsu ya
dubeta a fusace shima yace mata “Amman kin
yaudari kanki ‘yar budurwa da kike kiran aljani
mahaifinki, kin tava ganin aljani ya haifi mutum?
Sannan saboda tsananin ganganci shi ne za ki
sadaukar da rayuwarki domin ki halaka kika
biyoni domin amsar ruhin” Ya saurara kafin ya
qara da cewar.
“Yar kyakkyawar budurwa duk kyawun
surarki hakan ba zai hanani saka takobi na a
tsakiyar siririn wuyanki na raba kanki da
kyakkyawan gangar jikinki” Ya gama magana
yana mata wani shu’umin murmushi.
“Kai baqar fata gafalalle kayi sani cewar
ni ce Gimbiya Lusa mai maganin duk wani xan
iska! Dan haka ka bani ruhin da ka sato cikin
ruwan sanyi ya fiye maka kafin wannan
mummunar baqar fuskar taka ta gamu da azabar
kaifin takobina wacce bata san komai ba sai shan
jinin sadaukai ma su ji da jarumtaka da taurin kai”
Cikin murya tsawa-tsawa tace masa.
Farsu ya dubeta a fusace cikin daka tsawa
yace da ita “Ahir! Xinki da dubana ki gayamun
irin waxannan kalaman bana tunanin akwai wani
jarumi da zai iya tsoratani da jarumtakarsa ko
kalamansa na kurari na baki, balle ke mace mai
raunin jarumtaka” Gimbiya Lusa ta girgiza kanta
cikin tsananin takaici ta sassauta murya tamkar
mai yi masa raxa tace da shi cikin fushi.
“Ka yaudari kanka da har kake tunanin
gwara na amshi ruhin da tsananin jarumtaka, a
yanzu ne za ka san cewar ka yi gagarumin kuskure
kuma zaka rabe tsakanin aya da tsakuwa, domin
yanzu zan farauce ranka na kuma cilla wannan
mummunar gawar taka cikin teku” Tana gama
faxa masa ta zare takobinta lokaci xaya ta dubeshi
tace “Yau zamu yi gaba da gaba da kai domin
sanin bambanci a bayyane yake”. Ta sake yin
murmushi.
“Ni da kai ABOKAN GABA ne, don
haka mu kan iya soma farautar rayukan junanmu”
Tana gama maganar ta kai masa wani wawan sara
da zumar tsinke zaren da yake sarqe da ruhin cikin
zafin nama ya kaucewa saran sannan ya wuce tare
da wani hucin iska mai qarfi.
Farsu ya dubeta ya girgiza kanshi, sannan
ya gyara riqon takobinsa. Suka yi xauki kan
junansu lokaci xaya suka gauraya da mummunan
artabu a wuri xaya suna musayar kai sara da
suka.qara gami da tartsatsin haxuwar makamansu
ya karaxe sararin saman tekun. Ko wannensu ya
himmatu domin ganin ya samu nasara akan abokin
gabansa. Gimbiya Lusa ta samu Farus ba yanda ta
yi tsamaninsa ba, domin ta same shi dakakken
namiji mai tsananin jarumtaka, turjiya gami da
zafin nama. Haka shima Farsu ya sami Gimbiya
Lusa cikakiyar jaruma mai qarfin damtse da zafin
nama wajen kai sara da kare kanta. Jarumar da tafi
jarumai da dama qwarewa da sanin salo-salo na
yaqi.
Haka suka ci gaba da mummunan
gwamza yaqi mai tsananin ban mamaki a
tsakaninsu, suka wanzu wajen kaiwa junansu
miyagun sara da suka da niyar farauce ran juna.
Bayan sun xaki dogon lokaci suna wannan
fafatawar a lokacin wani abu ya sauka a
tsakaninsu.
Jin saukar abin shi ne ya tilasta musu
dakatawa da yin yaqin su duka suka dubi abun. A
lokacin idanun Farsu ya sauka akan Bokanya
Namsu uwar gidanshi da ta saka shi aikin idan ya
sami nasara zata ‘yanta shi. Ganinta ya saka ya ji
wani daxi ya lulluve shi. Bokanya Namsu tace
masa cikin sassauta murya.
“Maza miqo mun ruhin naga ko wannan
qaramar qwaruwar zata iya amsa a wajena, kai
yanzu ka kammala aikinka ka gama yi mun bauta
don haka na ‘yanta ka” Waxannan kalaman sun
matuqar qayatar da zuciyar Farsu. Don haka cikin
gaggawa ya miqa hannu ya xauko ruhin daga cikin
inda ya adana shi ya dubi Bokanya Namsu itama
ta dubi Ruhin.
Gambiya Lusa ta dubi ruhin mahaifinta
sarkin Aljanu Gamsu. Ba su yi aune ba sai jin dirar
wani abu suka kuma ji Yif! Kamar an sauke
nannauyan dutse cikin gaggawa suka kai kallonsu
idanun Farsu ya kuma ganin wata Bokanya Namsu
a tsaye ya dubeta cikin tsananin mamaki yanzu sun
zama su biyu ma su kama iri xaya sak kamar an
tsaga kara.
“Wace ce kenan ta gaskiyar?” Ya
tambayi kansa kamar amsar tambayarsa ya ji ance
masa.
“Ni ce uwar gidanka Bokanya Namsu”
Da kakkausar murya tace masa.
Xayar itama ta matso gareshi tace masa
“Ni ce uwar gidanka Bokanya Namsu”.
Farsu ya zuba musu idanu yana kallonsu
cikin ruxani ya kasa tantance wace ce ta gaskiyar
wace ce ta qarya.
A lokacin aljani Zammnaru ya qaraso
shima xauke da sadauki Ansar a bayansa shima ya
bi ruhin da kallo ya mayar da kallonsa ga Gimbiya
Lusa sanna ya haske mata fuska da murmushi
lokaci guda kuma cikin tsananin zafin nama ya
zare takobi ya kaiwa farsu sara a hannun da yake
xauke da Ruhin sarkin Aljanu Gamsu take ruhin
ya zame daga hannunsa ya yi qasan teku.
Farsu ya juya ya dube shi ya kuma dubi
Gimbiya Lusa yace mata “To kyakkyawa ruhin
mahaifinki ya faxa cikin teku, ko za ki biyoni
cikin tekun mu ci gaba da fafatawa” Yana gama
maganar ya sulmiyo daga kan aljanin ya biyo
ruhin daya sulmiyo qasan teku.
Gimbiya Lusa ta girgiza kanta tunda take
a rayuwarta ba ta tava ganin hatsabibin mutum
kamar wannan baqar fatar ba. Itama ta daka tsalle
ta biyo bayanshi.
Ganin haka ne ya sa sadauki Ansar shima
ya sulmiyo ya yo qasa shima ya biyo bayan Ruhin
sarkin Aljanu Gamsu da ya yo qasan taiku.
A cikin tekun sarauniyar aljanun cikin
ruwa ta tara mayaqanta suna tsaye suna sauraren
qarasowar ruhin sarkin aljanu Gamsu. Tun kamin
shekaru xari uku Bokanta ya faxa mata cewar
Ruhin zai faxo a nan wurin tun lokacin ta zauna
zaman jiran faxowarsa.
Ruhin ya faxa cikin ruwan tekun ya
zamto tamkar an cilla wani nannauyan dutse mai
nauyi lokaci xaya ya yi qasan teku. Sarauniyar
aljanun cikin ruwa tana zaune akan karagarta tana
jiran faxowar ruhin. Tsayin shekara xari uku
kenan tana zaune zaman jiran faxowarsa. A
lokacin da bata yi aune ba taji faxowar abu akanta
tayi gagawar buxe idanunta ta dubi abin da
idanunta suka gane mata abinda ta jima tana zaune
zaman jira tsawon shekaru, tabbas Ruhin sarkin
aljanu Gamsu ne wani daxi ya mamaye cikin
zuciyarta da gaggawa ta miqe cikin azama ta miqa
hannunta ta xauki ruhin ta zuba masa idanu tana
kallonsa.
Ta juya cikin gaggawa ta xagashi sama a
gaban idanun jama’arta cikin xaga murya tace
musu “Abinda muka jima muna zaman jiran shi
yau mun same shi” Duka hankalin dakarun ya
tattara akanta suka zuba mata idanuwa suna kallon
ruhin sarkin aljanu Gamsu da yake riqe a hannunta
sannan lokaci xaya suka ruxe da shewa da
kururuwa suna ma su xaga makamansu sama.
A lokacin Bawa Farsu ya faxo tsakiyar
wurin ya miqe tsaye da matuwar mamaki domin a
tsammaninsa zai yi nutsu a cikin ruwa ya yi qasan
tekun amma ga matuqar mamakinsa sai ya ga ya
faxo tsakiyar wani fili mai yanyame da dakarun
aljanu cikin shirin yaqi. Ya zuba musu idanu yana
kallonsu suma suka zubo masa idanu aka soma
kallon-kallo a tsakaninsu kamar akuya da kura.
A lokacin suma su Gimbiya Lusa suka
faxo tsakiyar wurin suka miqe tsaye suka zubawa
wurin idanu cike da matuqar mamaki. Sarauniyar
aljanun cikin ruwa ta dube su cikin mamaki lokaci
xaya yanayin fuskarta ya sauya daga farin ciki
zuwa vacin rai ta dubi Ruhin sarkin aljanu Gamsu
fargaba da tsoro domin sun san za su soma samun
tursasawa daga sauran azzaluman sarakunan aljanu,
shi yasa na zo gareka domin neman ka taimaki
musulmai ‘yan uwanka a sassanta a dawowa da
adalin sarki ruhinsa ko ma ci gaba da ibada a cikin
kwanciyar hankali ba tare da zullumi ba”.
Sadauki Anwar ya yi shiru na tsawon
wani lokaci yana tunani daga bisani ya xago da
kanshi ya dubi aljani zammaru yace masa.
“Na yadda zan nemo wannan ruhin duk
inda yake domin mayarwa da sarkin aljanu Gamsu
koda hakan yana nufin sai an gabza yaqi, da izinin
Allah nasara tana gareni” Ya kammala maganar
yana dubansa kafin ya qara da cewar “Yanzu ina
za mu riski wanda ya sace wannan ruhin?” Aljani
zammaruu ya dube shi sannan ya bashi amsa da
cewar.
“Wata bokanya ce baqar fata, ta saka
wani hatsabibin bawanta shima baqar fata ya sato
wannan ruhin, domin haka za mu iya riskarsa a
hanya kafin ya qarasa zuwa gareta” Sadauki Ansar
ya girgiza kanshi cikin gamsuwa sannan yace wa
aljani zammaru “Za mu iya yin gaggawa domin
zuwa riskarsa” Yana gama maganar ya yi tsalle ya
haye bayan aljani zammaru lokaci xaya shima ya
buxe fuka-fukanshi ya tashi da shi sararin
samaniya.
Suka bi bayan baqar fata bawa Farsu
daya sace ruhin sarkin aljanu Gamsu.
BAQAR FATA BAWA FARSU
Yana zaune a bayan aljani a ranshi yana
jinjina irin girman siffa da muni da wannan aljanin
yake da shi. Suka zo tsakiyar wani teku mai girma
da faxi, tun da farsu yake a rayuwarsa bai tava
ganin teku mai girma tamkar wannan ba. A
hankali ya leqo da kanshi yana kallon ruwan tekun
yana cike da al’ajabi.
A dai-dai lokacin da suka zo dai-dai
tsakiyar tekun a lokacin tamkar walqiya su
Gimbiya Lusa suka bayyana a gabansu.
Aljanin da yake xauke da Farsu ya dakata
da tafiya da yake yi cike da tsoro da fargaba.
Ganin ya dakata yasa Farsu ya dawo da hankalinsa
gabansa idanunsa suka gane masa su ya girgiza
kansa cike da jimami. A hankali su Gimbiya Lusa
suka matso daf da juna ta miqe tsaye daga kan
aljanin da take kai, tana zuwa dai-dai inda aljanin
da Farsu uake kai ta daka wani tsalle ta dawo
kanshi.
Farsu ya yi gaggawar miqewa domin
ganin ganin abinda ya faru, suka tsaya suna
kallon-kallo da shi da Gimbiya Lusa. Cikin
tsananin hasala tace masa.
“Na zo domin amsar ruhin mahaifina
sarkin aljanu Gamsu wanda ka sace” farsu ya
dubeta a fusace shima yace mata “Amman kin
yaudari kanki ‘yar budurwa da kike kiran aljani
mahaifinki, kin tava ganin aljani ya haifi mutum?
Sannan saboda tsananin ganganci shi ne za ki
sadaukar da rayuwarki domin ki halaka kika
biyoni domin amsar ruhin” Ya saurara kafin ya
qara da cewar.
“Yar kyakkyawar budurwa duk kyawun
surarki hakan ba zai hanani saka takobi na a
tsakiyar siririn wuyanki na raba kanki da
kyakkyawan gangar jikinki” Ya gama magana
yana mata wani shu’umin murmushi.
“Kai baqar fata gafalalle kayi sani cewar
ni ce Gimbiya Lusa mai maganin duk wani xan
iska! Dan haka ka bani ruhin da ka sato cikin
ruwan sanyi ya fiye maka kafin wannan
mummunar baqar fuskar taka ta gamu da azabar
kaifin takobina wacce bata san komai ba sai shan
jinin sadaukai ma su ji da jarumtaka da taurin kai”
Cikin murya tsawa-tsawa tace masa.
Farsu ya dubeta a fusace cikin daka tsawa
yace da ita “Ahir! Xinki da dubana ki gayamun
irin waxannan kalaman bana tunanin akwai wani
jarumi da zai iya tsoratani da jarumtakarsa ko
kalamansa na kurari na baki, balle ke mace mai
raunin jarumtaka” Gimbiya Lusa ta girgiza kanta
cikin tsananin takaici ta sassauta murya tamkar
mai yi masa raxa tace da shi cikin fushi.
“Ka yaudari kanka da har kake tunanin
gwara na amshi ruhin da tsananin jarumtaka, a
yanzu ne za ka san cewar ka yi gagarumin kuskure
kuma zaka rabe tsakanin aya da tsakuwa, domin
yanzu zan farauce ranka na kuma cilla wannan
mummunar gawar taka cikin teku” Tana gama
faxa masa ta zare takobinta lokaci xaya ta dubeshi
tace “Yau zamu yi gaba da gaba da kai domin
sanin bambanci a bayyane yake”. Ta sake yin
murmushi.
“Ni da kai ABOKAN GABA ne, don
haka mu kan iya soma farautar rayukan junanmu”
Tana gama maganar ta kai masa wani wawan sara
da zumar tsinke zaren da yake sarqe da ruhin cikin
zafin nama ya kaucewa saran sannan ya wuce tare
da wani hucin iska mai qarfi.
Farsu ya dubeta ya girgiza kanshi, sannan
ya gyara riqon takobinsa. Suka yi xauki kan
junansu lokaci xaya suka gauraya da mummunan
artabu a wuri xaya suna musayar kai sara da
suka.qara gami da tartsatsin haxuwar makamansu
ya karaxe sararin saman tekun. Ko wannensu ya
himmatu domin ganin ya samu nasara akan abokin
gabansa. Gimbiya Lusa ta samu Farus ba yanda ta
yi tsamaninsa ba, domin ta same shi dakakken
namiji mai tsananin jarumtaka, turjiya gami da
zafin nama. Haka shima Farsu ya sami Gimbiya
Lusa cikakiyar jaruma mai qarfin damtse da zafin
nama wajen kai sara da kare kanta. Jarumar da tafi
jarumai da dama qwarewa da sanin salo-salo na
yaqi.
Haka suka ci gaba da mummunan
gwamza yaqi mai tsananin ban mamaki a
tsakaninsu, suka wanzu wajen kaiwa junansu
miyagun sara da suka da niyar farauce ran juna.
Bayan sun xaki dogon lokaci suna wannan
fafatawar a lokacin wani abu ya sauka a
tsakaninsu.
Jin saukar abin shi ne ya tilasta musu
dakatawa da yin yaqin su duka suka dubi abun. A
lokacin idanun Farsu ya sauka akan Bokanya
Namsu uwar gidanshi da ta saka shi aikin idan ya
sami nasara zata ‘yanta shi. Ganinta ya saka ya ji
wani daxi ya lulluve shi. Bokanya Namsu tace
masa cikin sassauta murya.
“Maza miqo mun ruhin naga ko wannan
qaramar qwaruwar zata iya amsa a wajena, kai
yanzu ka kammala aikinka ka gama yi mun bauta
don haka na ‘yanta ka” Waxannan kalaman sun
matuqar qayatar da zuciyar Farsu. Don haka cikin
gaggawa ya miqa hannu ya xauko ruhin daga cikin
inda ya adana shi ya dubi Bokanya Namsu itama
ta dubi Ruhin.
Gambiya Lusa ta dubi ruhin mahaifinta
sarkin Aljanu Gamsu. Ba su yi aune ba sai jin dirar
wani abu suka kuma ji Yif! Kamar an sauke
nannauyan dutse cikin gaggawa suka kai kallonsu
idanun Farsu ya kuma ganin wata Bokanya Namsu
a tsaye ya dubeta cikin tsananin mamaki yanzu sun
zama su biyu ma su kama iri xaya sak kamar an
tsaga kara.
“Wace ce kenan ta gaskiyar?” Ya
tambayi kansa kamar amsar tambayarsa ya ji ance
masa.
“Ni ce uwar gidanka Bokanya Namsu”
Da kakkausar murya tace masa.
Xayar itama ta matso gareshi tace masa
“Ni ce uwar gidanka Bokanya Namsu”.
Farsu ya zuba musu idanu yana kallonsu
cikin ruxani ya kasa tantance wace ce ta gaskiyar
wace ce ta qarya.
A lokacin aljani Zammnaru ya qaraso
shima xauke da sadauki Ansar a bayansa shima ya
bi ruhin da kallo ya mayar da kallonsa ga Gimbiya
Lusa sanna ya haske mata fuska da murmushi
lokaci guda kuma cikin tsananin zafin nama ya
zare takobi ya kaiwa farsu sara a hannun da yake
xauke da Ruhin sarkin Aljanu Gamsu take ruhin
ya zame daga hannunsa ya yi qasan teku.
Farsu ya juya ya dube shi ya kuma dubi
Gimbiya Lusa yace mata “To kyakkyawa ruhin
mahaifinki ya faxa cikin teku, ko za ki biyoni
cikin tekun mu ci gaba da fafatawa” Yana gama
maganar ya sulmiyo daga kan aljanin ya biyo
ruhin daya sulmiyo qasan teku.
Gimbiya Lusa ta girgiza kanta tunda take
a rayuwarta ba ta tava ganin hatsabibin mutum
kamar wannan baqar fatar ba. Itama ta daka tsalle
ta biyo bayanshi.
Ganin haka ne ya sa sadauki Ansar shima
ya sulmiyo ya yo qasa shima ya biyo bayan Ruhin
sarkin Aljanu Gamsu da ya yo qasan taiku.
A cikin tekun sarauniyar aljanun cikin
ruwa ta tara mayaqanta suna tsaye suna sauraren
qarasowar ruhin sarkin aljanu Gamsu. Tun kamin
shekaru xari uku Bokanta ya faxa mata cewar
Ruhin zai faxo a nan wurin tun lokacin ta zauna
zaman jiran faxowarsa.
Ruhin ya faxa cikin ruwan tekun ya
zamto tamkar an cilla wani nannauyan dutse mai
nauyi lokaci xaya ya yi qasan teku. Sarauniyar
aljanun cikin ruwa tana zaune akan karagarta tana
jiran faxowar ruhin. Tsayin shekara xari uku
kenan tana zaune zaman jiran faxowarsa. A
lokacin da bata yi aune ba taji faxowar abu akanta
tayi gagawar buxe idanunta ta dubi abin da
idanunta suka gane mata abinda ta jima tana zaune
zaman jira tsawon shekaru, tabbas Ruhin sarkin
aljanu Gamsu ne wani daxi ya mamaye cikin
zuciyarta da gaggawa ta miqe cikin azama ta miqa
hannunta ta xauki ruhin ta zuba masa idanu tana
kallonsa.
Ta juya cikin gaggawa ta xagashi sama a
gaban idanun jama’arta cikin xaga murya tace
musu “Abinda muka jima muna zaman jiran shi
yau mun same shi” Duka hankalin dakarun ya
tattara akanta suka zuba mata idanuwa suna kallon
ruhin sarkin aljanu Gamsu da yake riqe a hannunta
sannan lokaci xaya suka ruxe da shewa da
kururuwa suna ma su xaga makamansu sama.
A lokacin Bawa Farsu ya faxo tsakiyar
wurin ya miqe tsaye da matuwar mamaki domin a
tsammaninsa zai yi nutsu a cikin ruwa ya yi qasan
tekun amma ga matuqar mamakinsa sai ya ga ya
faxo tsakiyar wani fili mai yanyame da dakarun
aljanu cikin shirin yaqi. Ya zuba musu idanu yana
kallonsu suma suka zubo masa idanu aka soma
kallon-kallo a tsakaninsu kamar akuya da kura.
A lokacin suma su Gimbiya Lusa suka
faxo tsakiyar wurin suka miqe tsaye suka zubawa
wurin idanu cike da matuqar mamaki. Sarauniyar
aljanun cikin ruwa ta dube su cikin mamaki lokaci
xaya yanayin fuskarta ya sauya daga farin ciki
zuwa vacin rai ta dubi Ruhin sarkin aljanu Gamsu